Тогтоол №16114

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Б.*******ын тариалсан амтат гуа, тарвасыг хариуцагч Я.гийн малладаг гахай идэж сүйтгэн, нийт 4.725.000 төгрөгийн хохирол учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Б.*******, гэм хорын хохирол 4.725.000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Я., нэхэмжлэлийн шаардлагыг үндэслэлгүй, худал гүтгэлэг гэж татгалзсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-06-06, **Дугаар**: 154/ШШ2022/00128 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Я.гээс 2.275.500 төгрөг гаргуулж, Б.*******т олгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 501.2-т зааснаар гахай хохирол учруулсан үйл баримт тогтоогдсон, комиссын үнэлгээг үндэслэсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2023-04-11, **Дугаар**: 206/МА2023/00012 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгчийн талбайн хамгаалалт муу, гахай маллагддаг, нэхэмжлэл худал гүтгэлэг тул шийдвэрийг хүчингүй болгуулах. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч гэм хор учруулсан үйл баримтыг гэрэл зураг, үнэлгээний дүгнэлтээр нотолсон. - Хариуцагч нь "ногооны тор муу, үхэр орж байсан, гахай хариулгатай явдаг" гэх татгалзлаа нотлох баримтаар батлаагүй. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2, 38.1-д заасан нотлох баримт гаргах үүргээ хариуцагч биелүүлээгүй. - Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж шийдвэрлэсэн нь хууль зүйн үндэслэлтэй. - Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн 501.2-ыг буруу хэрэглэсэн тул 510.1 болгон өөрчилсөн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг гэм хор учруулсан хэргээр нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь буруутай үйлдлээ хүлээсэн боловч учирсан хохирлын хэмжээ, эмчилгээний зардлаар маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх хуулийн шаардлагыг зөрчсөн, хэргийн бодит байдлыг бүрэн тогтоогоогүй, буруу дүгнэлт хийсэн гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүх хэргийг хуульд заасан журмын дагуу шийдвэрлэсэн, Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн, шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангасан байна. Шинжээч томилох, түүний дүгнэлтийг үнэлэхдээ хууль зөрчөөгүй, хариуцагчийн давж заалдах гомдлын зарим саналууд үндэслэлгүй гэж үзэж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Хариуцагч Э.Г нь тээврийн хэрэгсэл жолоодон явахдаа нэхэмжлэгчийн адууг мөргөж, гэм хор учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Б.А нь эд хөрөнгөд учирсан гэм хорын хохирол 11,560,000 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Э.Г нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, нэхэмжлэгч малаа хариулгагүй орхисон нь буруутай гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-05-21, **Дугаар**: 101/ШШ2020/01838 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Э.Г-ээс 7,180,000 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч Б.А-д олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 4,380,000 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 510.1, 514.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-07-31, **Дугаар**: 1687 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2022-09-15, **Дугаар**: 001/ХТ2022/00835 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Э.Номин - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлсэн, хохирогчийн гэм бурууг бүрэн харгалзаагүй, хэрэглэх ёсгүй хуулийг хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зөрчлийн хэрэг нээх тухай тогтоол, дүгнэлт, шийтгэлийн хуудас зэрэг баримтуудаар хариуцагч Э.Г нь Замын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчиж, нэхэмжлэгчийн адууг мөргөж, гэм хор учруулсан нь тогтоогдсон. - Шүүх нэхэмжлэлийн эрх зүйн үндэслэл болсон Иргэний хуулийн 497.1, 510.1, 514.1-д заасан хэм хэмжээг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. - Гэм хорын шалтгаант холбоо, гэмт хэрэг гарахад нөлөөлсөн нөхцөл байдлыг зөв тодорхойлж, хууль зүйн үндэслэлтэй дүгнэлт хийсэн. - Хариуцагч Замын хөдөлгөөний дүрмийн 3.7.А-г зөрчсөн нь тогтоогдсон. - Нэхэмжлэгч малаа хариулгагүй орхиж, Замын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчсөн нь осол гарахад нөлөөлсөн байх тул шүүх хохирлыг багасгасан нь Иргэний хуулийн 514.1-д нийцсэн. - "Нэхэмжлэгч гэм буруутай учраас хохирлыг хариуцахгүй, Иргэний хуулийн 514.1 дэх заалтыг хэрэглэх ёсгүй, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох ёстой" гэх хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдол үндэслэлгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс учруулсан хохирлыг нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хангаж, гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирлыг төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдол гаргагч нь гэрээний гүйцэтгэл, нөхцөл байдлын талаар санал зөрөлдөж, анхны шүүхийн шийдвэрийг хүлээн зөвшөөрөөгүй. Гомдлыг хэсэгчлэн хангаж, хохирлын хэмжээг өөрчлөн тогтоосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний нөхцөл, талуудын хүлээх үүрэг, гүйцэтгэлд үнэлгээ өгч, учирсан хохирлыг тогтоохдоо холбогдох хуулийн заалтуудыг үндэс болгосон. Хариуцагчийн буруутай үйлдлээс шалтгаалсан хохирлын хэмжээг шүүх тогтоосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирлыг нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хүлээн авч, зарим хэсгийг хангасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдол гаргагч нь гэрээний үүргээ биелүүлсэн гэж үзэж, шийдвэрийг эсэргүүцсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний нөхцөл, оролцогч талуудын эрх үүргийг шүүх хуулийн дагуу дүгнэн, зохих хэмжээний хохирлыг тогтоосон.