Тогтоол №15789

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээний дагуу төлсөн барьцаа хөрөнгийг буцаан шаардсан. Хариуцагч нь байранд учирсан хохирлыг нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн болон сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нотлох баримтыг бүрэн үнэлээгүй, хэргийн материалтай танилцах журмыг зөрчсөн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Э ХХК нь хариуцагч Б А ХХХК-тай ажлын байр түрээслэх болон ажлын байрны талбай хадгалах гэрээ байгуулсан. Нэхэмжлэгч түрээсийн гэрээг цуцалж, барьцаа болон хадгалалтын гэрээний үүрэг зөрчсөнөөс учирсан хохирлыг нэхэмжилсэн. Хариуцагч сөрөг нэхэмжлэл гаргаж, гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалснаас учирсан хохирол болон талбайн тохижилтын зардлыг шаардсан. - **Нэхэмжлэгч**: Э ХХК, барьцаанд төлсөн 6,106,800 төгрөг, хадгалалтын гэрээний үүрэг зөрчсөнөөс учирсан хохирол 18,435,000 төгрөг, нийт 24,541,800 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Б А ХХХК, гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалснаас учирсан хохирол барьцаа төлбөрөөс хасч үлдсэн зөрүү 2,014,970 төгрөг, олох байсан орлого 14,804,660 төгрөг, зардал 15,853,000 төгрөг, нийт 32,672,630 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-09-28, **Дугаар**: 102/ШШ2021/02432 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Б А ХХХК-аас 6,106,800 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч Э ХХК-д олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх 18,435,000 төгрөгийг, мөн сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 492.1.1, 236.1.1-д заасан үндэслэлээр нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, үлдсэнийг болон сөрөг нэхэмжлэлийг гэрээний үүрэг дуусгавар болсон гэх үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгосон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-01-28, **Дугаар**: 210/МА2022/00234 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч, Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч хохирлын шаардлагыг бүрэн хангаагүйд, хариуцагч сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, барьцааг буцаан олгосон нь үндэслэлгүй гэж гомдол гаргасан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх маргааны үйл баримтад хамааралтай хуулийг хэрэглээгүй. - Иргэний хуулийн 318.3-т заасан үл хөдлөх эд хөрөнгө түрээслэх гэрээг бүртгүүлэх шаардлага нь бие даасан өмчлөх эрхийн гэрчилгээтэй хөрөнгөд хамаарах эсэх, маргааны зүйл болсон талбай нь бие даасан үл хөдлөх эд хөрөнгө мөн эсэх нь тодорхойгүй байхад гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж дүгнэсэн нь буруу. - Хадгалалтын гэрээний үүргийн зөрчлөөс учирсан хохирлыг шаардах эрх үүсэхгүй гэж Иргэний хуулийн 236.1.1-ийг буруу хэрэглэсэн. Шүүх хариуцагчийн гэрээний үүргийн зөрчил, нэхэмжлэгчид учирсан хохирлын хоорондын шалтгаант холбоог тодруулах ёстой байсан. - Талуудын хооронд хадгалалтын гэрээний харилцаа үүссэн эсэх, эсвэл түрээсийн гэрээ байгуулахтай холбоотой харилцаа үүссэн эсэхийг тодруулаагүй. Хэрэв эд хөрөнгө хадгалуулах гэрээний харилцаа үүссэн бол Иргэний хуульд заасан гэрээний агуулгаар талуудын хүлээх үүргийг тодорхойлох шаардлагатай. - Дээрх нөхцөл байдлууд тодорхойгүй байхад давж заалдах шатны шүүхээс эрх зүйн дүгнэлт хийх боломжгүй тул хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээний барьцаа төлбөрийг буцаан гаргуулах, хариуцагч нь учирсан хохирлыг гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. Талууд гэрээгээр тогтоосон хугацаанд түрээсийн төлбөр, эд хөрөнгийг буцаан өгөх нөхцөл, эвдрэл гэмтлийн талаар маргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийн барьцаа 8,000,000 төгрөгийг гаргуулж, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн 2,433,586 төгрөгийг гаргуулж шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлүүлэх, сөрөг нэхэмжлэлийг хангаж өгөхийг хүссэн. Хариуцагч нь хохирлын хэмжээ, хөөн хэлэлцэх хугацааны талаар гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн гаргасан баримтууд нь цаг хугацааны зөрчилтэй, нотлоогүй гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээгээр тогтоосон барьцаа төлбөрийг (дэнчин) гэрээ дуусгавар болсонтой холбогдуулан буцаан гаргуулах эрхтэй. Гэвч түрээслэгч нь түрээслүүлэгчид төлөх ёстой байсан түрээсийн үлдэгдэл болон ашиглалтын зардалд 3,443,686 төгрөгийг төлөх үүрэгтэй. Түрээслүүлэгчийн учруулсан гэх хохирлын зардлыг (6,989,900 төгрөг) гэрээний харилцаа дууссанаас хойш удаан хугацааны дараа нэхэмжилсэн тул хөөн хэлэлцэх хугацаа хэтэрсэн. Гэрээний хэрэгжилтийг баталгаажуулах акт үйлдээгүй нь эд хөрөнгийн байдлыг тогтооход хүндрэл учруулсан. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хууль хэрэглээний болон тооцооны алдаа гаргасан тул өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчийн барьцаа төлбөрөөс түрээсийн үлдэгдэл зардлыг хасч, үлдэгдлийг гаргуулж шийдвэрлэв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүйн улмаас учирсан хохирлыг гаргуулах, хариуцагч нь гэрээний үүргийн зөрчлөөс болж учирсан хохирлоо нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийн гомдлоор хариуцагчаас түрээсийн төлбөр, алданги, цахилгааны төлбөр гаргуулах, хариуцагчаас сөрөг нэхэмжлэлийг хангаж, нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамж гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэргийн нотлох баримтыг буруу үнэлсэн, талуудыг буруу тодорхойлсон, хуулийг буруу хэрэглэсэн үндэслэлээр эсэргүүцэж, шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь түрээсийн гэрээний зүйл болох үл хөдлөх хөрөнгийн өмчлөгчийг зөв тодорхойлоогүй, шүүхэд оролцогчийг буруу тодорхойлсон, Мэргэжлийн хяналтын газрын шинжээчийн дүгнэлтийг баталгаажуулалгүй хүчингүйд тооцсон, хэргийн оролцогчийн эрхийг хязгаарласан, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг зөрчсөн үйлдлүүд нь шүүхийн шийдвэрт нөлөөлсөн тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц түрээслүүлэгч нь түрээслүүлэгчээс барьцаа төлбөр гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Түрээслэгч нь орон сууцны эвдрэлийн зардлыг барьцаанаас суутгах эрхтэй байхад, шүүх түрээслэгчээс барьцааг бүхэлд нь буцаан олгох шийдвэр гаргасан нь буруу байна. АНХАН ШАТ: Түрээслүүлэгчээс барьцаа 11,966,304 төгрөгийг гаргуулж, түрээслүүлэгчид олгох, түрээслэгчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг буруу гэж үзэж, түрээслүүлэгчээс учруулсан хохирлыг барьцаанаас суутгах буюу нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж өгөхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээнд заасан эвдрэлийн зардлыг барьцаанаас суутгах эрхийг анхаарч үзэх ёстой. Түрээслэгч нь орон сууцыг хүлээлгэн өгөөгүй, гараашийн хаалгыг эвдсэн нь нотлогдоогүй тул барьцааг буцаан олгох ёстой.