Тогтоол №15361

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээний үүрэг болон алданги шаардсан. Хариуцагч нь зээлийн хүүг хүлээн зөвшөөрч, алдангийг хүлээн зөвшөөрөөгүй. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас үндсэн зээл, хүү болон зарим алданги гаргуулж, үлдэх алдангыг хэрэгсэхгүй болгож, барьцааны хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангахыг шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль буруу хэрэглэсэн, хэргийн бодит байдлыг үнэлээгүй хэмээн гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлийн гэрээнд заасан алдангийн хэмжээ нь хуульд нийцсэн байхад анхан шатны шүүх алдангийг хэрэгсэхгүй болгосон нь буруу байна. Зээлийн үндсэн үүрэг болон хуульд нийцсэн алдангийг хариуцагчаас гаргуулж, шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Ц.С нь Ю.Чд 5,000,000 төгрөгийг сарын 30 хувийн хүүтэйгээр 2 сарын хугацаатай зээлүүлсэн боловч Ю.Ч нь үндсэн зээл болон хүүг төлөөгүй тул зээлийн гэрээний үүрэгт 12,000,000 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Нэхэмжлэгч**: Ц.С нь Ю.Чд 5,000,000 төгрөг зээлүүлсэн бөгөөд зээлийн гэрээний дагуу үндсэн зээл, 2 сарын хүү 3,000,000 төгрөг, алданги 4,000,000 төгрөг, нийт 12,000,000 төгрөгийг гаргуулахыг хүссэн. - **Хариуцагч**: Ю.Ч нь Ц.Соос мөнгө зээлээгүй, харин З.Эгаас зээлсэн 5,000,000 төгрөгийг 6,500,000 төгрөг болгон буцаан төлсөн. Ц.Стой байгуулсан гэрээ нь дарамтад орж байгуулсан хуурамч хэлцэл тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-02-12, **Дугаар**: 102/ШШ2019/00451 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Ю.Чаас 8,500,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч Ц.Сд олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх 3,500,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.1, 282.2, 232.4-т заасныг баримтлан шийдвэрлэсэн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-04-17, **Дугаар**: 685 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Ю.Ч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөхийг хүссэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн зарим хэсгийг өөрчилж, Ю.Чаас 7,250,000 төгрөг гаргуулахаар тогтоон, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн холбогдох заалтуудыг баримтлан шийдвэрлэсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-06-25, **Дугаар**: 00790 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Ю.Ч - **Гомдлолын шалтгаан**: Өмнөх шатны шүүхүүд төлсөн мөнгийг дахин төлөх шийдвэр гаргасан нь буруу тул шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хоёр шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулаагүй. - Хэргийн нөхцөл байдал хангалттай тогтоогдоогүй байхад хэргийг хянан шийдвэрлэсэн нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 116.2-т нийцээгүй. - Зээлдэгч гэрээний үүргээ биелүүлсэн эсэх үйл баримтыг бүрэн дүгнэж чадаагүй. - Хариуцагчийн татгалзлаа нотлох зорилгоор гаргасан баримтыг шүүх үнэлээгүй, "баримтаар нотлоогүй" гэж дүгнэсэн нь алдаатай. - Шүүх мэтгэлцээний зүйлийг оновчтой тодорхойлж чадаагүй бөгөөд зээлдэгчийн зээл буцаан төлөлт, бараа хүлээлгэн өгсөн баримт, гэрээний үүргийн биелэлтийг тодруулаагүй. - Ю.Ч нь 2017 оны 03 сарын 13-наас 06 сарын 23 хүртэл хугацаанд 6,542,510 төгрөгийн барааг З.Эд хүлээлгэн өгсөн баримт хэрэгт байхад анхан шатны шүүх "хариуцагч гэрээний үүргээ биелүүлснээ баримтаар нотлоогүй" гэж дүгнэсэн нь буруу. - Нэхэмжлэлийн үндэслэл болох 5,000,000 төгрөгийн зээлийг Ю.Ч нь буцааж төлсөн эсэхийг хэрэгт байгаа баримтын хүрээнд дүгнэх боломжгүй. - Зохигч бүрэн мэтгэлцэж чадаагүй, маргааны ач холбогдол бүхий нөхцөл байдал хангалттай тогтоогдоогүй нөхцөлд нэхэмжлэлийн талаар шийдвэр гаргах боломжгүй. - Шүүхийн шийдвэр, магадлал хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх хуулийн шаардлагад нийцээгүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Зээлийн гэрээний үүрэг гүйцэтгэл. - **Нэхэмжлэгч**: Т.Түвшинзаяа, үндсэн зээл 20 сая, хүү 5 сая, алданги 7.5 сая төгрөгийн нийт 32.5 сая төгрөг. - **Хариуцагч**: Н.У, төлсөн гэж эсэргүүцсэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-09-18, **Дугаар**: 102/ШШ2019/02439 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 555 999 төгрөгийг олгож, бусад хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, төлөлтийг нэг гэрээнд тооцсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: yyyy-mm-dd, **Дугаар**: [дугаар] - **Гомдол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны тооцоо буруу, хоёр зээлийг тусад нь тооцоолоогүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж, 4 372 480 төгрөгийг олгох болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Эхний зээлийн гэрээ (2018-06-20, 20 сая төгрөгийн бодит 18 сая) бүрэн гүйцэтгэгдсэн, илүү төлөлт 177 520 төгрөг. - Хоёр дахь зээлийн гэрээ (2018-08-18, амаар, 15 сая төгрөгийн бодит 13.5 сая), төлсөн 8.95 сая, үлдэгдэл 4.55 сая төгрөг. - Илүү төлөлтийг хоёр дахь зээлээс хасаж, нийт 4 372 480 төгрөгийг олгох. - Иргэний хуулийн 281.1, 282.1, 282.4, 216.1, Иргэний хэргийн хуулийн 40.1, 40.2-ыг үндэслэн нотлох баримтыг үнэлсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч хариуцагчид 10,000,000 төгрөгийг 7 хувийн хүүтэй зээлүүлсэн бөгөөд хугацаанд нь төлөгдөөгүй тул гэрээг шинэчилж, 6 хувийн хүүтэйгээр дахин зээлийн гэрээ байгуулсан. Хариуцагч зээлийн хүүгийн төлбөрийг үл зөвшөөрч, үндсэн зээлээс хасалт хийхийг хүссэн. - **Нэхэмжлэгч**: Ш.Баньдсүрэн, зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 15,000,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Б.Дашдэлгэр, 6,900,000 төгрөгийг төлөхийг хүлээн зөвшөөрч, хүүгийн төлбөрийг үл зөвшөөрөх. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2017-12-19, **Дугаар**: 102/ШШ2017/03454 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Б.Дашдэлгэрээс 12,600,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч Ш.Баньдсүрэнд олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх 2,400,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.3-д зааснаар зээлийн гэрээний үүргийг тодорхойлсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-03-27, **Дугаар**: 210/МА2018/00551 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх 2016 оны 12 дугаар сарын 20-ны өдрийн гэрээгээр мөнгө шилжүүлээгүй байхад хүчин төгөлдөр хэлцэл гэж үзэн хүү тооцсон нь хууль зүйн үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, төлбөрийн хэмжээг багасгасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Шүүх зохигчдын хооронд байгуулсан гэрээний эрх зүйн харилцааг Иргэний хуулийн 281.1-д заасан зээлийн гэрээ гэж дүгнэсэн нь үндэслэлтэй. - Анхан шатны шүүх тооцооллын хувьд алдаа гаргасан тул давж заалдах шатны шүүх залруулах боломжтой гэж үзсэн. - Талууд 2016 оны 07 дугаар сарын 19-ний өдөр зээлийн гэрээ байгуулж, 10,000,000 төгрөгийг 1 сарын хугацаатай, 7 хувийн хүүтэйгээр зээлдүүлэхээр тохиролцсон боловч уг гэрээг сунгасан, хүү тооцохоор тохиролцсон талаар бичгийн баримт хэрэгт авагдаагүй. - Хариуцагч зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 2,100,000 төгрөг төлсөн болохыг талууд маргаагүй. Үүнийг зээлийн хүүд 700,000 төгрөг, үндсэн зээлээс 1,400,000 төгрөгийг хасч тооцож, зээлийн үлдэгдэл 8,600,000 төгрөг байсан гэж үзсэн. - 2016 оны 12 дугаар сарын 20-ны өдөр талууд дахин зээлийн гэрээ байгуулсан бөгөөд зээлийн үнийн дүнг 10,000,000 төгрөг гэж тусгасан боловч бодитойгоор зээлийн төлбөр 8,600,000 төгрөг байсан. - Зээлийн гэрээний нөхцөл болох 6 хувийн хүүг 6 сарын хугацаагаар тооцоход 3,096,000 төгрөг болсон. - Иймд хариуцагчаас зээлийн гэрээний үүрэгт 11,696,000 төгрөг төлөх үүрэгтэйгээс зээлийн гэрээний хугацаа дууссанаас хойш нэхэмжлэгчид 1,000,000 төгрөг төлснийг хасч, нийт 10,696,000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэсэн. - Энэ нь Иргэний хуулийн 281.1, 282.3-д заасантай нийцнэ.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Э.М нь А.Э-д 90,000,000 төгрөгийг барьцаа хөрөнгөтэйгөөр зээлдүүлсэн бөгөөд А.Э нь зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул Э.М шүүхэд хандсан. - **Нэхэмжлэгч**: Э.М нь А.Э-ээс зээлийн гэрээний үүрэгт 90,000,000 төгрөгийн үндсэн зээл, 45,000,000 төгрөгийн алданги, 17,900 төгрөгийн нотариатын төлбөр, нийт 135,017,900 төгрөгийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: А.Э нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч, зээлийн мөнгийг аваагүй тул гэрээ хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-09-13, **Дугаар**: 184/ШШ2018/02259 - **Шийдвэр**: А.Э-ээс 96,150,000 төгрөгийг гаргуулж, Э.М-д олгох, үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөс хангуулах, 38,867,900 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, зээлийн болон барьцааны гэрээг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 232.4, 175.1-д заасныг баримтлан зээлийн үндсэн төлбөр болон алдангийг тооцсон, мөн Иргэний хуулийн 56.1, 58.1, 59.1, 60.1-д заасан үндэслэл тогтоогдоогүй тул сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-12-05, **Дугаар**: 2416 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч гомдол гаргасан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн нэг дэх заалтад "Иргэний хуулийн 281 дүгээр зүйлийн 281.1," гэсний ард "232" гэж нэмж өөрчлөлт оруулж, шийдвэрийн бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-01-14, **Дугаар**: 00000 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Зээлийн гэрээний мөнгийг аваагүй тул гэрээ хүчин төгөлдөр бус, барьцааны эрх үүсэхгүй байхад шүүх буруу шийдвэрлэсэн. - **Шийдвэр**: Шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, А.Э-ээс 80,125,000 төгрөгийг гаргуулж Э.М-д олгож, нэхэмжлэлээс 16,025,000 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчдын хооронд 2016-05-11-ний өдөр 90,000,000 төгрөгийг зээлэхээр гэрээ байгуулагдсан нь тогтоогдсон. - Зээлдүүлэгч Э.М нь гэрээний зүйл болох 90,000,000 төгрөгийг Аргун трейд ХХК-ийн захирал Н.Батзоригтод хүлээлгэн өгснийг А.Э мэдэж байсан нь нэхэмжлэгчийн тайлбар, гэрчийн мэдүүлгээр тогтоогдсон. - Иргэний хуулийн 211.1-д заасан "үүргийн гүйцэтгэлийг үүрэг гүйцэтгүүлэгчид, эсхүл хууль, гэрээ буюу шүүх, арбитрын шийдвэрт заасан эрх бүхий этгээдэд хүлээлгэж өгнө" гэсэн зохицуулалтын дагуу зээлдүүлэгч үүргээ зохих ёсоор биелүүлсэн. - Зээлийн болон барьцааны гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх Иргэний хуульд заасан үндэслэл тогтоогдоогүй тул сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв. - Хариуцагч нь зээлийн төлбөрт нийт 47,500,000 төгрөг төлсөн, алдангийн хэмжээ Иргэний хуулийн 232.8-д зааснаар илт их байгаа нөхцөл байдлыг харгалзан алдангийг багасгах нь зүйтэй. - Иймд алдангийн хэмжээг бууруулж, шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.