Тогтоол №9789·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид холбогдуулан зээлийн гэрээний үүрэгт 494,499,666 төгрөг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: "..." ХХК нь зээлийн гэрээний үүрэгт нийт 494,499,666 төгрөг, нотариатын зардал 13,000 төгрөг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлага гаргасан.
- **Хариуцагч**: Зээлийн гэрээний үүргийн зарим хэсгийг эс зөвшөөрч маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-03-07, **Дугаар**: 101/ШШ2022/01014
- **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 343,080,000 төгрөг гаргуулж, 128,266,666 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд барьцааны үл хөдлөх хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар даалгасан.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 453.1, 227.3, 175.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7.1.1, 7.1.2, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56.2.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2022-05-02, **Дугаар**: 210/МА2022/00822
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэтэрсэн хугацааны хүүг гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь Иргэний хуулийн 453.1-д нийцээгүй, мөн Иргэний хуулийн 13.1-ийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, хариуцагчаас 377,183,332 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 117,316,334 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 453.1, Банк, эрх бүхий этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хуулийн 25.2.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-11-03, **Дугаар**: 001/ХТ2022/00925
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэж, зээлийн гэрээнд хугацаа хэтэрсэн хүүгийн хэмжээг тусгаагүй бол хүү шаардах эрхгүй гэж дүгнэсэн нь буруу, мөн тооцооллын алдаатай байсан.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах болон анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Зээлийн гэрээний харилцаанд Иргэний хууль болон Банк, эрх бүхий этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хууль үйлчилнэ.
- Иргэний хуулийн 453.1-д зааснаар зээлдэгч зээлээ хугацаанд нь төлөөгүй бол хэтэрсэн хугацааны хүү, гэрээнд заасан бол нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүрэгтэй.
- Банк, эрх бүхий этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хуулийн 22.3-т зааснаар зээлийн гэрээний хугацаа дууссан нь зээлдэгчийг зээл, түүний хүү, нэмэгдсэн хүүг төлөх үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй.
- Мөн хуулийн 24-р зүйлд зээлийг ашигласан хугацаанд гэрээнд заасан хэмжээгээр тооцсон зээлийн хүүг төлөх бөгөөд зээлийг хугацаанд нь төлөөгүй бол зээлийн үндсэн хүү, гэрээнд заасан бол түүний хорин хувиас хэтрэхгүй хэмжээний нэмэгдүүлсэн хүү төлнө гэж зохицуулсан.
- Хуулийн 25.2-т заасан "хугацаа хэтэрсэн зээлийн хүүгийн хэмжээг гэрээнд тусгана" гэдэг нь хүүгийн хэмжээг гэрээний үндсэн хүүгээс нэмэгдүүлэхгүй байх хязгаарласан зохицуулалт бөгөөд хүү шаардах эрхийг хязгаарлахгүй.
- Талууд гэрээнд хэтэрсэн хугацааны үндсэн хүүгийн хэмжээг тусгайлан тохиролцоогүй байсан ч Иргэний хуулийн 453.1, Банк, эрх бүхий этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хуулийн 22.3, 24.3-т зааснаар хариуцагч нь хэтэрсэн хугацааны үндсэн хүүг төлөх үүрэгтэй.
- Анхан болон давж заалдах шатны шүүхүүд хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэж, хэтэрсэн хугацааны хүүг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй.
- Иргэний хуулийн 13.1-д заасан "үнэнч шударгаар хэрэгжүүлнэ" гэсэн зарчмыг зээлийн хүүг тооцоход буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- Шүүхийн шийдвэр, магадлалд тооцооллын алдаа гарсан нь хууль ёсны байх шаардлагыг хангахгүй байна.
ХуульTech