Тогтоол №9564·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Тариалан эрхлэлтийг дэмжих сан (ТЭДС) нь Дархан гурил тэжээл ХК-д 2009 оны 9-р сарын 18-ны өдрийн гэрээгээр 8,900 тонн улаан буудай хадгалуулж, 2011 оны 10-р сарын 14-ний өдрийн гэрээгээр 10,000 тонн улаан буудай худалдсан. Хадгалуулсан буудай муудаж, худалдсан буудайн төлбөр төлөгдөөгүйгээс ТЭДС хохирол нэхэмжилжээ. Хариуцагч нь хадгалуулсан буудай стандарт хангаагүй байсан, худалдах-худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзэн сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: ТЭДС нь хадгалуулсан 8,900 тн улаан буудайн үнэ 3,115,000,000 төгрөг, худалдсан 10,000 тн улаан буудайн үнэ 3,500,000,000 төгрөг, алданги 457,450,000 төгрөг, шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэгчийн урамшуулал 35,362,250 төгрөг, нийт 7,107,812,000 төгрөгийг Дархан гурил тэжээл ХК-иас гаргуулах.
- **Хариуцагч**: Дархан гурил тэжээл ХК нь стандартын шаардлага хангаагүй улаан буудай хадгалуулсны улмаас элеваторт учирсан хохирол 4,444,872,930 төгрөг, хадгалалтын хөлсний үлдэгдэл 730,300,000 төгрөгийг гаргуулж, 2011.10.14-ний өдрийн худалдах-худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-10-23, **Дугаар**: 987
- **Шийдвэр**: Дархан гурил тэжээл ХК-аас 3,401,939,281 төгрөгийг гаргуулан ТЭДС-д олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Худалдах-худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцсон. Сөрөг нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 428.1, 219.1, 56.1.2. Хадгалуулсан буудайн хохирлыг талууд хамтран хариуцах, харин худалдах-худалдан авах гэрээг дүр үзүүлж байгуулсан тул хүчин төгөлдөр бус гэж үзсэн.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-05-01, **Дугаар**: 51
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч, Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилсөн. Хадгалуулсан 8,900 тн улаан буудайн хохирлыг нэхэмжилснийг хэрэгсэхгүй болгож, худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг 3,500,000,000 төгрөг, алданги 457,450,000 төгрөгийг Дархан гурил тэжээл ХК-аас гаргуулж ТЭДС-д олгосон. Хадгалалтын хөлсний үлдэгдэл 377,919,000 төгрөг, гэм хорын хохиролд 2,681,700,000 төгрөгийг ТЭДС-аас гаргуулж Дархан гурил тэжээл ХК-д олгосон. Худалдах-худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцуулах сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 428.1, 428.7, 424.1, 422.6, 243.1, 232.6, 225.1, 205.1. Хадгалагчийн хариуцлага хязгаарлагдсан, хадгалуулагч хугацаа хэтрүүлсэн тул эрсдэлийг хариуцна. Худалдах-худалдан авах гэрээ нь хүчин төгөлдөр. Дэлбэрэлт болоход хоёр тал буруутай.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-07-07, **Дугаар**: 210/МА2022/00515
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, хэрэглэсэн, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалд өөрчлөлт оруулсан. Дархан гурил тэжээл ХК-аас 5,514,950,000 төгрөгийг гаргуулан ТЭДС-д олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ТЭДС-аас 3,059,619,000 төгрөгийг гаргуулан Дархан гурил тэжээл ХК-д олгож, сөрөг нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Давж заалдах шатны шүүх худалдах-худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр гэж үзэн, худалдан авсан буудайн үнэ, алдангийг хариуцагчаас гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь Иргэний хуулийн 243.1, 232.6-д нийцсэн.
- Хадгалуулсан 8,900 тн буудайг зохих ёсоор хадгалаагүйгээс устаж, үгүй болсон үндэслэлээр үнийг нэхэмжилсэн шаардлагыг давж заалдах шатны шүүх хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэл муутай.
- Буудайн чанар алдагдаж, хэрэглэх боломжгүй болсон нөхцөл байдалд хадгалагч, хадгалуулагч хэн аль нь буруутай гэж үзэх үндэслэл баримтаар нотлогдсон.
- Иймд хохирол нэхэмжилсэн 8,900 тн улаан буудайн үнэ 3,115,000,000 төгрөгийн 50 хувийг буюу 1,557,500,000 төгрөгийг хариуцагчаар хариуцуулах үндэслэлтэй.
- Худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг болон 10 тн улаан буудайн үнэ, алдангийн хамт 3,957,450,000 төгрөг дээр хадгалалтын буруугаас учирсан хохиролд 1,557,500,000 төгрөгийг нэмж, нийт 5,514,950,000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулах нь зүйтэй.
- Давж заалдах шатны шүүх үндсэн нэхэмжлэлийн бусад шаардлагыг болон хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг шийдвэрлэхдээ үйл баримтыг үндэслэл бүхий тогтоож, нотлох баримтыг зөв үнэлж, хуулийн холбогдох зохицуулалтыг зөв тайлбарлаж хэрэглэсэн тул уг хэсгийг хэвээр үлдээсэн.
ХуульTech