Тогтоол №8616·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Б.Мөнхнасан нь Н.Алтангэрэлд 10,000,000 төгрөгийг сарын 20%-ийн хүүтэй зээлсэн бөгөөд хожим 2018.10.21-ний өдөр Б.Энхбаттай хамтран Н.Алтангэрэл, П.Байгалмаа нартай 10,000,000 төгрөгийг сарын 15%-ийн хүүтэй, 6 сарын хугацаатай зээлийн гэрээг нотариатаар баталгаажуулан байгуулсан. Зээлийн хүү болон үндсэн зээлийн үлдэгдлийг төлөөгүй тул шүүхэд хандсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Үндсэн зээлийн 6,000,000 төгрөг, хүү 1,400,000 төгрөг, алданги 3,700,000 төгрөг, нийт 11,100,000 төгрөгийг гаргуулах.
- **Хариуцагч**: Анх 9,000,000 төгрөгийг хүүгүй зээлсэн. 10,000,000 төгрөгөөр зээлийн гэрээ байгуулахыг тулгасан бөгөөд энэ гэрээгээр бодитоор мөнгө өгч авалцаагүй. Зээлсэн мөнгөө буцааж төлсөн тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-11-08, **Дугаар**: 1056
- **Шийдвэр**: Н.Алтангэрэл, П.Байгалмаа нараас үндсэн зээл, хүү, алданги нийт 7,900,000 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгч нарт олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх 3,200,000 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.1, 232.4, 232.6. Талууд дүр үзүүлэн хэлцэл хийсэн гэж үзэх үндэслэлгүй, амаар байгуулсан гэрээг хожим бичгээр баталгаажуулсан, үлдэгдэл 5,000,000 төгрөгийг сарын 15%-ийн хүүтэй 6 сарын хугацаатай зээлдүүлсэн гэрээ нь хүчин төгөлдөр хэлцэл тул хариуцагч алданги төлөх үүрэгтэй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-12-20, **Дугаар**: 111
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт маргаагүй боловч давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн ихэнх шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1-р заалтыг өөрчилж, Н.Алтангэрэл, П.Байгалмаа нараас 1,000,000 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгч нарт олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх 10,100,000 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 232.6. Талуудын хооронд хийгдсэн бичгийн гэрээ нь Иргэний хуулийн 56.3-т заасантай нийцээгүй тул нэхэмжлэгч нар хүү, алданги шаардах эрхгүй. Н.Алтангэрэл 9,000,000 төгрөг зээлж, 8,000,000 төгрөгийг буцаан төлсөн нь тогтоогдсон.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-12-09, **Дугаар**: 210/МА2021/01573
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хууль ёсны байгуулагдсан зээлийн гэрээг нотлох баримтад үнэлэхгүй хариуцагч талд ашигтайгаар шийдсэн нь үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, Н.Алтангэрэл, П.Байгалмаа нараас үндсэн зээл, хүүд нийт 5,400,000 төгрөг гаргуулан Б.Мөнхнасан, Б.Энхбат нарт олгож, нэхэмжлэлээс үлдэх 5,700,000 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Зохигч нар амаар тохиролцон 9,000,000 төгрөгийг зээлдүүлсэн нь тогтоогдсон.
- Иргэний хуулийн 281-р зүйлд зааснаар зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн.
- Хариуцагч нар 4,000,000 төгрөгийг буцааж өгсөн нь хүүд тооцогдохгүй, харин үндсэн зээлээс хасагдах ёстой.
- Амаар байгуулсан гэрээний дагуу хүү тогтоосон бол бичгээр хийх ёстой бөгөөд энэ шаардлагыг хангаагүй бол зээлдүүлэгч хүү авах эрхээ алдана (Иргэний хуулийн 282.3).
- 2018.10.21-ний өдөр бичгээр байгуулсан гэрээ нь амаар байгуулсан гэрээний үлдэгдэл 5,000,000 төгрөгийг сарын 15%-ийн хүүтэй, 6 сарын хугацаатай зээлдүүлэхээр тохиролцсон хэлцэл гэж үзнэ.
- Бичгээр байгуулсан гэрээний дагуу хариуцагч нар нэмэлт мөнгө хүлээж аваагүй тул 10,000,000 төгрөгийн зээл үүссэн гэж үзэхгүй.
- Хариуцагч нар үндсэн зээлийн үлдэгдэл 5,000,000 төгрөг, 6 сарын хүү 4,500,000 төгрөг, нийт 9,500,000 төгрөг төлөх үүрэгтэй. Үүнээс төлөгдсөн 4,100,000 төгрөгийг хасаж 5,400,000 төгрөгийг төлөх ёстой.
- Гэрээнд анз төлөхөөр тохиролцсон ч зээл, хүүг төлсөн нөхцөл байдлыг харгалзан алданги гаргуулах үндэслэлгүй.
- Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн 189.1, 282.1, 282.4, 56.3-г буруу хэрэглэсэн.
ХуульTech