Тогтоол №9934·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг байрнаас албадан нүүлгэж, түрээсийн төлбөр гаргуулахыг шаардсан. Хариуцагч нь уг байрны өмчлөгчөөр тогтоолгохоор сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: "Төмөр-Оргил" ХХК-иас орон сууц захиалгын гэрээгээр 5 байр, үүн дотор маргаан бүхий 20 тоот байрыг авч, улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн тул өмчлөгч мөн. Хариуцагч нь хууль бусаар эзэмшиж байгаа тул нүүлгэн, түрээсийн төлбөр гаргуулах.
- **Хариуцагч**: "Төмөр-Оргил" ХХК-тай 2014 онд орон сууц захиалгын гэрээ байгуулж, үнийг төлөн, 2014 оноос хойш уг байранд амьдарсан тул өмчлөгчөөр тогтоолгох.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-02-22, **Дугаар**: 142/ШШ2022/00260
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгчийн болон хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Нэхэмжлэгч, хариуцагч хооронд үүргийн харилцаа үүсээгүй, нэхэмжлэгчид албадан нүүлгэх, түрээсийн төлбөр шаардах эрх үүсэхгүй. Хариуцагч нь орон сууцны хууль ёсны эзэмшигч боловч үнийг бүрэн төлөөгүй тул өмчлөгчөөр тогтоох боломжгүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2022-04-25, **Дугаар**: 207/МА2022/00051
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг зөрүүтэй тайлбарлаж, өмчлөгчийн эрхийг зөрчсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1 дэх заалтад "Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 26.3-т зааснаар" гэж нэмж өөрчлөн, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн эрх ашгийг зөрчөөгүй, тэдний хооронд гэрээ хэлцэл хийгдээгүй. "Төмөр-Оргил" ХХК-ийн захирал Д.Соронзонбат гол буруутай этгээд бөгөөд хариуцагчаар татагдвал зохих этгээд.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-07-01, **Дугаар**: 001/ШХТ2022/00762
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хуулийг зөрүүтэй тайлбарлаж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг ноцтой зөрчсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хоёр шатны шүүх үндсэн болон сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага, түүний үндэслэлийг тодруулаагүй.
- Зохигчийн маргаж буй үндэслэл, маргааны үйл баримтад үндэслэлтэй дүгнэлт хийгээгүй.
- "Төмөр-Оргил" ХХК-ийн захирал Д.Соронзонбат нь нэхэмжлэгч болон хариуцагч нартай гэрээнүүд байгуулж, үүргүүдийг хүлээсэн байхад шүүх түүнийг зөвхөн гэрчээр дуудаж мэдүүлэг авсан нь учир дутагдалтай.
- Шүүх гэрээний үүргийг хариуцвал зохих этгээдийг хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцуулж, зохигчийн маргаж буй үндэслэлд дүгнэлт өгч хэргийг шийдвэрлэх ёстой байсан.
- Нэхэмжлэгчээс маргаан бүхий орон сууцыг түүний зөвшөөрөлгүй захиран зарцуулах эрхгүй, 2014 онд Улсын бүртгэлийн газарт урьдчилсан тэмдэглэгээ хийлгэсэн гэх тайлбарыг шүүх тодруулаагүй.
- Шүүх эрх бүхий байгууллагаас орон сууцны анхны бүртгэл хэзээ хийгдсэн, урьдчилсан тэмдэглэгээ хийх боломжтой эсэх, хүсэлтийн дагуу бүртгэлийн байгууллага тэмдэглэгээ хийсэн эсэхийг тодруулах нь хэргийг шийдвэрлэхэд ач холбогдолтой.
- Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 176.2.5-д зааснаар шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаах нь зүйтэй.
ХуульTech