Тогтоол №14060

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч хариуцагчид 10,000,000 төгрөгийг 7 хувийн хүүтэй зээлүүлсэн бөгөөд хугацаанд нь төлөгдөөгүй тул гэрээг шинэчилж, 6 хувийн хүүтэйгээр дахин зээлийн гэрээ байгуулсан. Хариуцагч зээлийн хүүгийн төлбөрийг үл зөвшөөрч, үндсэн зээлээс хасалт хийхийг хүссэн. - **Нэхэмжлэгч**: Ш.Баньдсүрэн, зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 15,000,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Б.Дашдэлгэр, 6,900,000 төгрөгийг төлөхийг хүлээн зөвшөөрч, хүүгийн төлбөрийг үл зөвшөөрөх. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2017-12-19, **Дугаар**: 102/ШШ2017/03454 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Б.Дашдэлгэрээс 12,600,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч Ш.Баньдсүрэнд олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх 2,400,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.3-д зааснаар зээлийн гэрээний үүргийг тодорхойлсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-03-27, **Дугаар**: 210/МА2018/00551 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх 2016 оны 12 дугаар сарын 20-ны өдрийн гэрээгээр мөнгө шилжүүлээгүй байхад хүчин төгөлдөр хэлцэл гэж үзэн хүү тооцсон нь хууль зүйн үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, төлбөрийн хэмжээг багасгасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Шүүх зохигчдын хооронд байгуулсан гэрээний эрх зүйн харилцааг Иргэний хуулийн 281.1-д заасан зээлийн гэрээ гэж дүгнэсэн нь үндэслэлтэй. - Анхан шатны шүүх тооцооллын хувьд алдаа гаргасан тул давж заалдах шатны шүүх залруулах боломжтой гэж үзсэн. - Талууд 2016 оны 07 дугаар сарын 19-ний өдөр зээлийн гэрээ байгуулж, 10,000,000 төгрөгийг 1 сарын хугацаатай, 7 хувийн хүүтэйгээр зээлдүүлэхээр тохиролцсон боловч уг гэрээг сунгасан, хүү тооцохоор тохиролцсон талаар бичгийн баримт хэрэгт авагдаагүй. - Хариуцагч зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 2,100,000 төгрөг төлсөн болохыг талууд маргаагүй. Үүнийг зээлийн хүүд 700,000 төгрөг, үндсэн зээлээс 1,400,000 төгрөгийг хасч тооцож, зээлийн үлдэгдэл 8,600,000 төгрөг байсан гэж үзсэн. - 2016 оны 12 дугаар сарын 20-ны өдөр талууд дахин зээлийн гэрээ байгуулсан бөгөөд зээлийн үнийн дүнг 10,000,000 төгрөг гэж тусгасан боловч бодитойгоор зээлийн төлбөр 8,600,000 төгрөг байсан. - Зээлийн гэрээний нөхцөл болох 6 хувийн хүүг 6 сарын хугацаагаар тооцоход 3,096,000 төгрөг болсон. - Иймд хариуцагчаас зээлийн гэрээний үүрэгт 11,696,000 төгрөг төлөх үүрэгтэйгээс зээлийн гэрээний хугацаа дууссанаас хойш нэхэмжлэгчид 1,000,000 төгрөг төлснийг хасч, нийт 10,696,000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэсэн. - Энэ нь Иргэний хуулийн 281.1, 282.3-д заасантай нийцнэ.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн гэрээний үндсэн төлбөр, хүү, алданги, зардал гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь зээлийн тодорхой хэсгийг төлсөн, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрч буйгаа илэрхийлсэн. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн зүйл заалтыг баримтлан зээлийн үндсэн төлбөр, хүү, алданги гаргуулах, зарим шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, төлсөн мөнгөө хасуулж тооцох, дахин хянах тухай гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзэж, анхны гэрээний нөхцөл, хуулийн зүйл заалтыг үндэслэн шийдвэр гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлийн гэрээ бичгээр хийгдэж, нотариатаар батлагдсан. Гэрээнд заасан хүү, алданги тооцох хувь, хэмжээ нь хуульд нийцсэн. Төлбөрийн хэмжээг тогтоохдоо гүйцэтгээгүй үүргийн 50 хувиас хэтрэхгүй алданги тооцсон. Нэхэмжлэгчийн хот явсан зардал нь нотлогдоогүй тул хэрэгсэхгүй болгосон. Шүүх нь хууль болон гэрээний дагуу үүргээ биелүүлээгүй талаас шаардах эрхтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлийн гэрээний дагуу үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч зээл авсан болон төлбөр хийснээ хүлээн зөвшөөрч, хүүгийн тооцоолол, нэмэгдүүлсэн хүүгийн талаар маргасан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн заалтыг баримтлан хариуцагчаас тодорхой дүнг гаргуулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрөөгүй талаарх тайлбарыг шүүх хангалттай авч үзээгүй, эвлэрэх боломж байсныг үгүйсгэсэн гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь гэрээний хүүгийн хувь хэмжээ, тооцоолол, нэмэгдүүлсэн хүүгийн асуудлаар талуудын тайлбар, гэрээний үүргийг зөв тооцоолсон эсэхэд дүгнэлт хийж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. Гэрээний стандарт нөхцөл, хуульд нийцээгүй заалтыг хэрхэн тайлбарлах талаар хуулийн зүйл заалтыг авч үзсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Б.Д нь хариуцагч Б.Э, Б.Э нарт 2018 оны 4 дүгээр сарын 24-ний өдөр 1,500,000 төгрөгийг сарын 10%-ийн хүүтэйгээр зээлдүүлсэн бөгөөд зээлийн үндсэн болон хүүгийн төлбөрийг нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: Б.Д, зээлийн гэрээний үүрэгт 3,850,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Б.Э, Б.Э, зээлийн үндсэн мөнгийг төлж дууссан, нэхэмжилж буй мөнгөн дүнг хүлээн зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-07-02, **Дугаар**: 142/ШШ2021/00685 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Б.Э, Б.Э нараас 155,000 төгрөг гаргуулж, Б.Д-д олгож, нэхэмжлэлээс 3,695,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.1-д заасныг баримтлан, зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн, хариуцагч төлсөн төлбөрөө нотолсон байдал. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2021-08-18, **Дугаар**: 142/ШШ2021/00685 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Б.Д - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь зээлийн хүүгийн тооцоог буруу хийж, нэхэмжлэгчийг хохироосон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1, 2 дугаар заалтыг өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчдын хооронд Иргэний хуулийн 281.1-д заасан зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн, гэрээ хүчин төгөлдөр. - Нэхэмжлэгч нь зээлийн хүү гэж 150,000 төгрөгийг суутгаж, 1,350,000 төгрөгийг хариуцагч нарт өгсөн нь нотлох баримтаар тогтоогдсон. - Нэхэмжлэгч болон хариуцагч нар нэхэмжлэлийн шаардлага болон төлсөн төлбөрөө нотлох баримтаар бүрэн нотолж чадаагүй. - Анхан шатны шүүх гэрээний сунгалтын талаарх дүгнэлтийг хэрэгт авагдсан нотлох баримтын хүрээнд зөв хийсэн. - Нэхэмжлэгчийн давж заалдсан гомдолд дурдагдсан үндэслэлүүд хавтаст хэрэгт авагдсан нотлох баримтаар тогтоогдохгүй байна. - Хариуцагч нараас 3 сарын хугацааны зээлийн хүү болох 450,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох үндэслэлтэй. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 167.2-т заасныг удирдлага болгон анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөн шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн гэрээний дагуу төлөгдөөгүй үүргийг гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь зээлийн гэрээг хүлээн зөвшөөрч, төлбөрийн хэмжээг маргасан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан хариуцагчаас тодорхой хэмжээний төлбөрийг гаргуулах шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, зээлийн гэрээний хүү, алданги тооцох, төлсөн төлбөрийг хасах талаар гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулагдсан зээлийн гэрээ, төлбөрийн баримтуудыг хянан үзэж, Иргэний хуулийн холбогдох заалтуудыг зөв тайлбарлан хэрэглэж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.