Тогтоол №13721

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлдэгч нь зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй тул зээлдэгчээс үндсэн зээл, хүү, алданги гаргуулах, мөн барьцаа хөрөнгөөр үүргээ хангуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч тал зээлийн гэрээ болон мөнгө шилжүүлсэн баримтыг үгүйсгэж, гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээний үүргийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч мөнгө шилжүүлээгүй, зээлийн гэрээгээр үүрэг хүлээгээгүй, нотлох баримт дутагдалтай байхад нэхэмжлэлийг хангасан нь хууль зөрчсөн гэж гомдол гаргасан. Мөн гэрээнд оролцоогүй хүнээс төлбөр гаргуулах нь үндэслэлгүй гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн нь нотлогдсон. Зээлдэгч тал мөнгө хүлээн авсан талаар маргаагүй. Зээл, хүү, алдангийн тооцоолол нь хуульд нийцсэн. Зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэл тогтоогдоогүй. Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "... ББСБ" ХХК нь С.Батулгаас зээлийн гэрээний үүрэгт 35,045,000 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. С.Батулга нь зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах, барьцааны гэрээний дагуу үүрэг үүсээгүй болохыг тогтоолгох сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: "... ББСБ" ХХК нь С.Батулгаас үндсэн зээл 15,000,000 төгрөг, зээлийн хүү 16,853,000 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүү 3,192,000 төгрөг нийт 35,045,000 төгрөгийг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: С.Батулга нь 2017.03.30-ны өдрийн зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах, барьцааны гэрээний дагуу үүрэг үүсээгүй болохыг тогтоолгох сөрөг нэхэмжлэл гаргаж, зээлийг бодитоор аваагүй, эгчийнхээ зээлийг чөлөөлөхийн тулд гэрээг байгуулсан гэж тайлбарласан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-12-24, **Дугаар**: 102/ШШ2020/00023 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг хангаж, С.Батулгаас 35,045,000 төгрөг гаргуулж "... ББСБ" ХХК-д олгосон. Сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 452.2, 453.1-т заасныг баримтлан, зээлийн гэрээний үүрэгт мөнгийг гаргуулсан. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-02-14, **Дугаар**: 385 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2021-10-28, **Дугаар**: 001/ХТ2021/01296 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шийдвэр, магадлалыг бүхэлд нь эс зөвшөөрч, хууль буруу хэрэглэсэн гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, сөрөг нэхэмжлэлийг хангасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зээлдэгч нь зээл авах хүсэл зорилгогүйгээр барьцааны зүйлийг чөлөөлж авах зорилгоор зээлийн гэрээ байгуулсан. - Зээлийн гэрээний дагуу шилжүүлсэн зээл өөр этгээд буюу С.Амгалангийн зээлийн төлбөрт төлөгдсөн. - Зээлдүүлэгчийн үйлдлээс үзвэл талуудын хооронд байгуулагдсан зээлийн гэрээ нь дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл байна. - Иргэний хуулийн 56.1.2-т зааснаар дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус байна. - Барьцааны гэрээ нь зээлийн гэрээтэй салшгүй холбоотой тул зээлийн гэрээ хүчин төгөлдөр бус бол барьцааны гэрээ мөн хүчин төгөлдөр бус байна (Иргэний хуулийн 56.1.10). - Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл хийсэн талууд авсан зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй тул хариуцагч 15,000,000 төгрөгийг нэхэмжлэгчид төлөх үүрэгтэй. - Нэхэмжлэгч нь хүчин төгөлдөр бус гэрээний үндсэн дээр зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг шаардах эрхгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлдэгч нь зээлийн гэрээний дагуу төлөх ёстой байсан мөнгөнөөс хэсгийг төлөөгүй бөгөөд нэхэмжлэгч нь үлдсэн төлбөр болон алданги нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь зээлдэгчийн нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрсөн боловч алдангийг үгүйсгэсэн. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас зээлийн үлдэгдэл болон алданги гаргуулах тухай нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Үүний үндэслэл нь зээлийн гэрээг дүр үзүүлэн байгуулсан, бодит байдал дээр зээлийн хөрөнгө шилжээгүй тул гэрээ хүчин төгөлдөр бус гэж үзсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, талуудын зарчмыг зөрчсөн гэж үзэн гомдол гаргав. Хариуцагч үндсэн зээлийн үлдэгдлийг төлөхөөр хүлээн зөвшөөрсөн байхад нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй гэж үзжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч болон зээлүүлэгч хооронд байгуулагдсан гэх зээлийн гэрээ нь шүүхийн өмнөх шийдвэрийг албадан гүйцэтгэх явцад, бодит биелэлт гараагүй байхад, дүр үзүүлэн байгуулсан нь тогтоогдсон. Иймээс зээлийн гэрээ нь хүчин төгөлдөр бус гэж үзсэн анхан шатны шүүхийн дүгнэлт хуульд нийцсэн. Талуудын хооронд зээлийн гэрээ байгуулагдаагүй тул нэхэмжлэгч гэрээнээс үүдэлтэй шаардах эрхгүй байна. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай байгуулсан зээлийн гэрээний дагуу үндсэн зээл, хүү, алданги гаргуулах нэхэмжлэл гаргажээ. Хариуцагч нь гэрээг дүр үзүүлэн байгуулсан, мөнгө зээлээгүй гэж маргаж байна. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээг хүчин төгөрт тооцож, хариуцагчаас үндсэн зээл болон хүүг гаргуулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүх хэргийг бүрэн бодитой үнэлээгүй, гэрч А.Х-ын мэдүүлгийг үндэс болгосон нь бодит байдалд нийцээгүй, гэрээ нь дүр үзүүлсэн хэлцэл гэж гомдол гаргав. Давж заалдах шатны шүүх хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээ нь Иргэний хуулийн шаардлагад нийцсэн, талуудын хүсэл зоригийг илэрхийлсэн, хүчин төгөрт тооцох үндэслэлтэй. Хариуцагч нь гэрээ дүр үзүүлсэн болохыг нотлох баримт гаргаж өгөөгүй. Хариуцагч нь өөрийн тайлбар болон түүнийг нотлох баримтыг гаргаж өгөх үүрэгтэй байтал гүйцэтгээгүй. Гэрчийн мэдүүлгийг хариуцагч няцааж чадаагүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн гэрээний үүрэгт мөнгө гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзсэн. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр хэмээн үзэж, хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгийг нэхэмжлэгчид гаргуулах шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь барьцааны гэрээнд байгуулсан итгэмжлэл нь зээл авснаас хойш олгогдсон, зээлдэгч худал мэдээлэл өгсөн, тусгай зөвшөөрлийн хугацаа дууссан байсан гэх зэрэг үндэслэлээр гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх хуульд заасан журмыг зөрчөөгүй, хэрэглэвэл зохих хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. Зээлийн гэрээ болон холбогдох хуулийн заалтууд нь зээлийн харилцааг тогтоож, зээлдүүлэгч талын эрх ашгийг хамгаалсан. Барьцааны гэрээтэй холбоотой гомдлыг шүүх хуралдааны нарийн бичгийн даргын нэрийг зөрүүтэй бичсэн нь шийдвэрийг хүчингүй болгох үндэслэл болоогүй тул давж заалдах гомдлыг хүндэтгэхгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.