Тогтоол №10169·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Х.О нь нөхөр Ж.С-тэй хамт Х-с орон сууцны зээл авч, М ХХК болон Х-тай Ипотекийн зээлдэгчийн амь насны даатгалын гэрээ байгуулсан. Нөхөр Ж.С нь даатгалын хугацаанд нас барсан тул даатгалын нөхөн төлбөр гаргуулахаар нэхэмжлэл гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: Х.О нь нөхөр Ж.С нас барсан нь даатгалын тохиолдол бөгөөд М ХХК нь даатгалын нөхөн төлбөр 26,988,281 төгрөгийг олгох ёстой гэж нэхэмжилжээ.
- **Хариуцагч**: М ХХК нь даатгуулагч Ж.С өвчний улмаас нас барсан нь даатгалын гэрээний эрсдэлд хамаарахгүй тул нөхөн төлбөр олгох боломжгүй гэж маргасан. Хариуцагч Х ХХК нь даатгалын зуучлагчийн үүрэг гүйцэтгэсэн тул нөхөн төлбөр төлөх үндэслэлгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-10-20, **Дугаар**: 181/ШШ2022/02365
- **Шийдвэр**: М ХХК-иас 26,988,281 төгрөгийг гаргуулж Х.О-д олгож, Х ХХК-д холбогдох нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 431.1, Даатгалын тухай хуулийн 9.1.4.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2022-12-26, **Дугаар**: 210/МА2023/00032
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Х.О
- **Гомдлолын шалтгаан**: Даатгуулагч өвчний улмаас нас барсан нь даатгалын тохиолдол биш гэж үзсэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгосон.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, М ХХК, Х ХХК-д холбогдох нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 431.1-д заасан үндэслэл тогтоогдохгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-02-02, **Дугаар**: 001/ШХТ2023/00126
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Х.О
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын дүгнэлтийг эс зөвшөөрсөн. Даатгуулагчийн үхлийг гэнэтийн осол эсвэл давагдашгүй хүчин зүйлийн нөлөөлөл гэж үзэх ёстой.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Даатгалын гэрээний 2.1.1-д даатгалын зүйлийг "даатгуулагчийн амь нас (зээлдэгч нас барах, хөдөлмөрийн чадвараа бүрэн алдах)" гэж тодорхойлсон.
- Даатгуулагч нар зээлийн үлдэгдэл төлбөрийн 0.10% болох 53,976.6 төгрөгийг даатгалын хураамжид төлсөн нь "зээлдэгчийн амь насны (нас барах) даатгалын хураамжийг төлсөн" гэж үзэх үндэслэлтэй.
- М ХХК нь даатгалын гэрээ байгуулах үедээ гэрээний нөхцөл, хураамжийг танилцуулж, мэдүүлгийн маягт хөтлөх үүргээ нотлоогүй тул даатгуулагчид эрсдэл сонгох боломж олгоогүй байна.
- Иргэний хуулийн 201.1-д зааснаар стандарт нөхцөлийг илэрхийлсэн үг хэллэгийн утга санаа ойлгомжгүй бол түүнийг санал хүлээн авагч талд ашигтайгаар тайлбарлана.
- Даатгуулагч даатгалын хугацаанд нас барсныг даатгалын тохиолдол биш гэж үзэх үндэслэлгүй.
- Анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, хэргийн оролцогчийн эрхийг зөрчөөгүй, хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглэсэн.
ХуульTech