Тогтоол №13109

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч “Т Э Э” ХХК-ийн гадна цахилгаан хангамжийн ажлыг гүйцэтгэсэн боловч ажлын хөлс, материалын зардлын үлдэгдэл 13,900,000 төгрөгийг аваагүй. - **Нэхэмжлэгч**: С.М - Ажил гүйцэтгэх гэрээний үүрэгт 13,900,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: “Т Э Э” ХХК - Нэхэмжлэгч ажлыг буруу гүйцэтгэж компанид хохирол учруулсан тул төлбөр төлөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-07-31, **Дугаар**: 151/ШШ2018/00847 - **Шийдвэр**: Хариуцагч “Т Э Э” ХХК-иас 13,900,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч С.М-д олгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийг хариуцагчаас гаргуулсан. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 343.1, 344.1-д заасан ажил гүйцэтгэх гэрээний үүрэг үүссэн, ажлын үр дүнг хүлээн авсан, зохигчид эвлэрүүлэн зуучлалын шатанд тооцоо нийлж тохиролцсон нь тогтоогдсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-09-20, **Дугаар**: 223/МА2018/00020 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль зөрчсөн, нотлох баримтыг буруу дүгнэсэн, харьяалал зөрчсөн, хариуцагчийг шүүх хуралд оролцуулах боломжоор хангаагүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудыг бодитой үнэлж, Иргэний хуулийн холбогдох заалтыг баримтлан шийдвэрлэсэн нь үндэслэлтэй. - Нэхэмжлэгч С.М нь “Т Э Э” ХХК-ийн цахилгаан хангамжийн барилгыг барьж, 2014 оны 10 дугаар сарын 22-ны өдөр ашиглалтад оруулж, захиалагчид шилжүүлсэн нь баримтаар тогтоогдсон. - Талууд Иргэний хуулийн 343.1, 344.1-д заасан ажил гүйцэтгэх гэрээний харилцаа үүсгэсэн бөгөөд 2017 оны 6 дугаар сарын 8-ны өдрийн эвлэрлийн гэрээгээр ажлын хөлсний үлдэгдэл, материалын зардал нийт 13,900,000 төгрөгийг төлөхөөр тооцоо нийлж тохиролцсон. - Иргэний хуулийн 79.1, 79.7-д заасны дагуу нэхэмжлэгч хөөн хэлэлцэх хугацаа дуусахаас өмнө эвлэрүүлэн зуучлагчид хандсан, төлбөрийг төлөх шаардлагыг хариуцагч хүлээн зөвшөөрсөн нь хөөн хэлэлцэх хугацааг тасалдуулж, шинээр тоолох үндэслэл болсон. - Хариуцагчийн талын гаргасан 10/2014 дугаартай Ажил гүйцэтгэх гэрээ нь нэхэмжлэгчийн барилга ашиглалтад оруулсан хугацаатай зөрчилдөж, эргэлзээтэй байх тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2-т зааснаар нотлох баримтаар үнэлэх боломжгүй. - Нэхэмжлэгч нэхэмжлэлээ хуулийн этгээдийн ажил хэргээ явуулж байгаа газрын харьяаллаар Төв аймгийн шүүхэд гаргасан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 14.2-т заасныг зөрчөөгүй. - Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч шүүх хуралд хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр ирээгүй тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 100.3-т заасны дагуу түүний эзгүйд хэргийг хянан хэлэлцсэн нь хууль зөрчөөгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас ажлын хөлс болон өмгөөлөгчийн хөлс гаргуулах шаардлага гаргажээ. Хариуцагч нь гэрээ байгуулагдаагүй, нотлох баримт дутуу, мөн компанийн ажилтантай хуйвалдсан байж болзошгүй гэх зэрэг үндэслэлээр нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрчээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэжээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхижээ. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь анхан болон давж заалдах шатны шүүхүүд хуулийг буруу хэрэглэсэн, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн, компанийн эрх ашгийг зөрчсөн гэх үндэслэлээр гомдол гаргажээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх гүйцэтгэх ажиллагааны гэрээг хүчин төгөлдөр гэж үзсэн. Ажил гүйцэтгэгч ажлаа гүйцэтгэн хүлээлгэн өгсөн боловч захиалагч хөлсөө бүрэн төлөөгүй нь тогтоогдсон. Шүүх нь талуудын гаргасан баримтуудыг харьцуулан үзэж, эрх зүйн үндэслэлтэй дүгнэлт хийж, хэргийг шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчөөгүй. Магадлалын тогтоох хэсэгт найруулгын алдаа байсныг залруулж, бусад хэсгийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь ажлын хөлс болон алданги гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь гэрээ хэрэгжээгүй, хүлээлгэж өгөөгүй, төлбөр хийгдээгүй тул нэхэмжлэлийг зөвшөөрөхгүй гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас ажлын хөлс гаргуулах нь Иргэний хуулийн зүйл заалтыг үндэслэжээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь нотлох баримтыг буруу үнэлсэн, ажил хүлээлгэж өгөөгүй, гэрээ хэрэгжээгүй, гэрчүүдийн мэдүүлгийг үнэлэхдээ алдаа гаргасан гэж гомдол гаргасан. Шүүх уг гомдлыг хэлэлцээд, анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэлтэй гэж үзэн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээ нь Иргэний хуулийн заалтад нийцсэн. Гүйцэтгэсэн ажлын үр дүнг хүлээн авах, хөлс төлөх үүргийг хариуцагч биелүүлээгүй, энэ талаар баримтаар нотлоогүй. Ажлын хөлс болон урьдчилгаа төлбөрүүд хийгдсэнийг тогтоож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Алдангийн хувь хэмжээ гэрээнд тусгайлан заагдаагүй тул үүнийг хэрэгсэхгүй болгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ажил гүйцэтгэх гэрээний дагуу төлөгдөөгүй ажлын хөлс болон алданги гаргуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэгчид ажлын хөлсний үлдэгдэл 12,300,000 төгрөг гаргуулах, илүү нэхэмжилсэн 10,200,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь гэрчүүдийн мэдүүлгийг буруу үнэлсэн, ажлын хөлс төлөх үүрэг үүсээгүй, ажлыг хүлээлгэж өгөөгүй зэргээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд ажил гүйцэтгэх гэрээний харилцаа үүссэн, гүйцэтгэсэн ажлын үр дүнг хүлээн авсан гэж үзэх үндэслэлтэй, шүүх нотлох баримтыг хамааралтай талаас нь үнэлж, хуулийг зөрчилгүй шийдвэрлэсэн тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь ажил гүйцэтгэх гэрээний дагуу гүйцэтгэсэн ажлын хөлс болон учирсан хохирол нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлсэн, ажлыг чанаргүй хийсэн, дутуу орхисон гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэлийн тодорхой хэсэг болох 10,400,000 төгрөгийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь гүйцэтгэсэн ажлын хөлс төлөх үлдэгдэлгүй, нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлгүй гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхны шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын байгуулсан гэрээг Иргэний хуулийн ажил гүйцэтгэх гэрээ гэж үзсэн. Ажлын хөлсний үлдэгдэл 10,400,000 төгрөгийг баталгаажуулсан хуулбар баримт байсан ч гэрч нарын мэдүүлгээр нэхэмжлэгчийн тайлбар давхар нотлогдсон. Гэрчийн мэдүүлгийг хариуцагч няцаасан баримт гаргаж өгөөгүй. Гэрчүүд актыг хүчээр байгуулсан гэж мэдүүлсэн нь баримтын үнэн бодит байдлыг эргэлзээтэй болгосон боловч шүүхээс гэрч нарын мэдүүлгийг үндэслэж шийдвэр гаргасан. Нэхэмжлэлээс үлдэх хохирлын хэсгийг гомдол гаргаагүй тул хяналтаар хэлэлцэхгүй байх нь зүйтэй.