Тогтоол №10515·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "К" ХК нь "А" ХХК-тай 2014.05.30-ны өдөр орон сууц захиалан бариулах гэрээ байгуулж, гэрээний үнийг төлсөн боловч "А" ХХК нь орон сууцыг хугацаанд нь хүлээлгэн өгч, өмчлөх эрхийг шилжүүлээгүй. Өмнө нь шүүхээр гэрээний үүргийг харилцан тооцож, "А" ХХК-ийг үүргээ биелүүлэхийг даалгасан ч шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэгдээгүй.
- **Нэхэмжлэгч**: "А" ХХК-аас гэрээний үүрэг гүйцэтгэх хугацаа хэтрүүлсний алдангид 858,826,109 төгрөг, орон сууцыг хөлсөлж олох ёстой байсан орлого буюу хохиролд 124,025,000 төгрөг, нийт 982,851,109 төгрөг гаргуулах.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч, Улсын дээд шүүхийн 2021.06.04-ний өдрийн тогтоолоор үүрэг дуусгавар болсон тул алданги шаардах үндэслэлгүй. Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ажиллагаа удааширсан нь өөрөөс шалтгаалаагүй, учир нь барилга битүүмжлэгдсэн байсан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-11-30, **Дугаар**: 181/ШШ2023/03817
- **Шийдвэр**: Хариуцагч "А" ХХК-аас 124,025,000 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч "К" ХК-д олгож, алдангийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 222.7, 229.1-д заасныг баримтлан, хариуцагч шүүхийн шийдвэрийг сайн дураар биелүүлээгүйгээс учирсан хохирлыг нэхэмжлэгч шаардах эрхтэй. Гэрээний үүрэг дуусгавар болсон тул алданги шаардах үндэслэлгүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2024-02-19, **Дугаар**: 210/МА2024/00328
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч, Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь алдангийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй, мөн шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ажиллагаа удааширсан нь хариуцагчаас шалтгаалаагүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 2 дахь заалтын "...59 дүгээр зүйлийн 59.4..." гэснийг "58 дугаар зүйлийн 58.1" гэж өөрчлөн, шийдвэрийн бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүх улсын тэмдэгтийн хураамжийг хуваарилахдаа хуулийг буруу хэрэглэсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: [yyyy-mm-dd], **Дугаар**: 210/МА2024/00328
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч П.У, хариуцагч "А" ХХК
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч алданги гаргуулахаар, хариуцагч нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгуулахаар гомдол гаргасан.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, зохигчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хоёр шатны шүүх зохигчийн хооронд үүссэн гэрээний төрөл, хүчин төгөлдөр байдлын талаар болон үүргийг харилцан тооцож дуусгавар болгосон өмнө гарсан шүүхийн хүчин төгөлдөр шийдвэр байгаа тул үйл баримтыг нэгэнт тогтоогдсон, дахин нотлох шаардлагагүй гэж үзсэн нь Иргэний хуулийн 232.1, 238.1-д нийцсэн.
- Өмнө нь Улсын дээд шүүхийн 2021.06.04-ний өдрийн тогтоолоор талуудын гэрээний үүргийг харилцан тооцож дуусгавар болгосон тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 120.4-т зааснаар энэ асуудлаар дахин маргах буюу шүүхийн шийдвэр гарснаас хойш дахин үүргийн гүйцэтгэл хангах аргыг хэрэглэж, алдангийг шаардах хууль зүйн үндэслэлгүй.
- Хариуцагч нь шүүхийн хүчин төгөлдөр шийдвэрийг сайн дураар биелүүлээгүйгээс Иргэний хуулийн 8.1.2-т зааснаар иргэний эрх зүйн харилцаа үүсэх үндэслэл болсон. Ийнхүү хуульд заасан үүргээ биелүүлээгүйгээс хохирсон тал нь Иргэний хуулийн 9.4.4-т зааснаар учирсан хохирлоо арилгуулах аргаар эрхээ хамгаалах боломжтой.
- Хариуцагчийн хууль бус санаатай үйлдлийн улмаас нэхэмжлэгчийн эд хөрөнгөд хохирол учирсан гэж үзэх үндэслэлтэй тул Иргэний хуулийн 229.1-д зааснаар олох ёстой орлогыг хохирол гэж үзэж, гэм хорыг арилгах хэмжээг тогтоосныг буруутгахгүй.
- Хариуцагч нь шүүхийн шийдвэрийг сайн дураараа биелүүлээгүй шалтгаанаа өөрөөс шалтгаалаагүй буюу маргаан бүхий үл хөдлөх эд хөрөнгө нь өөр этгээдийн барьцаанд байснаас шийдвэр гүйцэтгэх ажиллагаа удааширсан гэсэн нь үндэслэлгүй, учир нь эд хөрөнгө барьцаанд байгаа явдал нь худалдсан эд хөрөнгөө худалдан авагчийн эзэмшилд шилжүүлэн өгөх үүргийг хязгаарлах үндэслэл болохгүй.