Тогтоол №11591

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Л.Г нь С.С-д 8,000,000 төгрөгийг сарын 10 хувийн хүүтэй, 12 сарын хугацаатай зээлдүүлсэн байна. Гэрээний хугацаа дууссан ч үндсэн зээл төлөгдөөгүй, хүүгийн төлбөр дутуу, алданги тооцсон тул шүүхэд хандсан. - **Нэхэмжлэгч**: Л.Г нь С.С-ээс зээлийн үндсэн төлбөр 8,000,000 төгрөг, алданги 4,000,000 төгрөг, нийт 12,000,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: С.С нь үндсэн зээл болон хүүд нийт 16,360,000 төгрөг төлсөн тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-06-07, **Дугаар**: 183/ШШ2019/01331 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.1, 232.6-д зааснаар гэрээний төлбөр зохих ёсоор гүйцэтгэгдсэн болох нь дансны хуулга, банкны орлого, шилжүүлгийн баримтуудаар тогтоогдсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2019-07-25, **Дугаар**: 210/МА2019/00965 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх төлөгдсөн төлбөрийг буруу тооцож, үндсэн зээл болон алдангийн үлдэгдлийг гаргуулаагүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчид 8,000,000 төгрөгийг 1 жилийн хугацаатай, сарын 10 хувийн хүүтэй зээлэхээр гэрээ байгуулсан бөгөөд нийт 17,600,000 төгрөг (үндсэн зээл 8,000,000 + хүү 9,600,000) төлөх үүрэг хариуцагчид үүссэн. - Хариуцагч С.С нь зээлийн гэрээний хугацаа дуусахаас өмнө 10,300,000 төгрөг, хугацаа дууссанаас хойш 8,500,000 төгрөг, нийт 18,800,000 төгрөг төлсөн нь баримтаар тогтоогдсон. - Зээлийн гэрээний хугацаанд 9,600,000 төгрөгийн хүү төлөгдсөн гэж үзнэ. - Иргэний хуулийн 282.3-т зааснаар хүү тогтоосон бол бичгээр гэрээ байгуулах шаардлагыг хангахгүй тул зээлийн гэрээний хугацаа дууссанаас хойших хүү шаардах эрхгүй. - Зээлдэгч зээлийн гэрээний хугацаа дууссанаас хойш 8,500,000 төгрөгийг төлж, нийт төлбөрийг барагдуулсан тул гэрээний үүрэг дуусгавар болсон. - Анхан шатны шүүх хэрэгт авагдсан баримтыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2-т нийцүүлэн үнэлж, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн гэрээний үүрэг болон өмгөөллийн хөлс гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь зээл авсан боловч төлбөрийг бүрэн хийсэн гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас зээлийн гэрээний дагуу үүссэн тодорхой хэмжээний төлбөрийг гаргуулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй холбоотой хэд хэдэн үндэслэлээр гомдол гаргасан. Тухайлбал, зээлийн хугацаа тодорхойгүй байсан, гэрээний сунгалт хууль ёсны үндэслэлгүй хийгдсэн, төлсөн төлбөрийг буруу тооцсон гэж маргасан. ХЯНАЛАТЫН ШАТ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг хэлэлцээд, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлийн гэрээний хугацаа тодорхойгүй байсан ч, талууд зээлийг тодорхой хугацаатай авсан талаар маргаагүй нь анхан шатны шүүхийн дүгнэлт хэргийн баримттай нийцэхгүй байгааг давж заалдах шатны шүүх тогтоосон. Гэсэн хэдий ч, төлсөн төлбөрийг тооцоолж, зээлийн үлдэгдэл тодорхой хэмжээтэй болохыг зөв тогтоосон. Зээлийн гэрээний үүрэгтэй холбоотой бус өмгөөллийн хөлсийг хангахаас татгалзсан нь хууль зүйн үндэслэлтэй байсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн гэрээний дагуу төлбөр гаргуулахаар нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь үгүйсгэн, хэлцэл нь зээл биш, хамтын ажиллагаа байсан, төлбөрийг хийсэн гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээг хүлээн зөвшөөрч, хариуцагчаас тодорхой хэмжээний төлбөр гаргуулж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн гомдлыг үндэслэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Хэргийг хянах шатанд шилжүүлээгүй. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь талуудын хооронд зээлийн гэрээ үүссэн эсэх, нэхэмжлэлийн үндэслэл, шаардлагыг нотлох баримтаар бүрэн тогтоож, тодруулаагүй байхад хэргийг шийдвэрлэсэн. Талуудын хооронд үүссэн маргааныг нотлох баримтаар бүрэн хангаагүй, нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэл тодорхойгүй байсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн гэрээний үүрэгт мөнгө гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан, төлбөрөө төлсөн зэрэг үндэслэлээр татгалзсан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, үлдэх хэсгийг нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн хэрэгсэхгүй болгосон хэсгийг эс зөвшөөрч гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх хөөн хэлэлцэх хугацаа тасалдсан гэж үзэж, хариуцагчийн төлөх ёстой үүргийн хэмжээг өөрчлөн шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний дагуух төлбөрийн үлдэгдэл, хөөн хэлэлцэх хугацаа тасалдсан эсэх, гүйцэтгэвэл зохих үүргийн хэмжээг тогтоохдоо талуудын хоорондын тохиролцоо, төлөлтийн баримтыг харгалзаж шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээний дагуу төлөгдөөгүй үлдэгдэл болон алданги шаардсан. Хариуцагч нь зээлийг барагдуулсан, хэтэрсэн хүү, алданги тооцсон, төлбөрийн тооцоонд эрсдэлтэй байсан хэмээн тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас төлөгдөөгүй үлдэгдэл болон алданги гаргуулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь хангах, хариуцагчаас хэрэгсэхгүй болгосон хэсгийг гаргуулах гомдол гаргасан. Шүүхээс анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээв. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулагдсан зээлийн гэрээ, барьцааны гэрээ нь хуульд нийцсэн. Хариуцагч нь өмнөх зээлүүдийг төлж дууссан гэх тайлбартай байсан боловч нотлох баримтаа гаргаж өгөөгүй. Анхан шатны шүүхээс зээлийн төлбөрийг зөв тооцож шийдвэрлэсэн. Нэхэмжлэгчийн гаргасан гомдол нь хуульд нийцээгүй, үндэслэлгүй байна.