Тогтоол №11199

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: С.П- нь С.М-тай хамтран цэцэрлэг, орон сууцны барилга барьсан бөгөөд гэрээний үүргээ зөрчсөн, илүү хөрөнгө оруулсан, газрын хамтран эзэмшигчээр бүртгүүлээгүй гэх үндэслэлээр нэхэмжлэл гаргасан. С.М- нь С.П-г гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, хөрөнгө оруулалт хийгээгүй гэж сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: С.П- нь 16 айлын орон сууцны 1 давхрын 3, 5, 6 тоот байрыг эзэмших, 420 м.кв газрыг хамтран эзэмшигчээр тогтоолгох, илүү оруулсан 25.600.000 төгрөгийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: С.М- нь нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүсэж, сөрөг нэхэмжлэлээр хамтран ажиллах, эзэмших, өмчлөх гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд С.П-аас 246.700.000 төгрөг гаргуулахыг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-11-21, **Дугаар**: 908 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгч С.П- болон хариуцагч С.М- нарын нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 476.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-01-15, **Дугаар**: 01 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч С.П- - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 59.3. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-03-04, **Дугаар**: 01 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч С.М- - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгосон. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлага тус бүрийн үндэслэлийг тодруулж, эрх зүйн бүрэн дүгнэлт өгөөгүй. - Нэхэмжлэгчийн гэрч асуулгах хүсэлтийг "нэхэмжлэлийн шаардлагад хамааралгүй" гэсэн үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгосон нь хуульд нийцээгүй. - Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 116.2-т заасан шаардлагыг хангаагүй. - Хяналтын шатны шүүхээс хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй тул давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээх нь зүйтэй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Ч.Д, хариуцагч Н.М, С.Г нар нь хамтран орон сууцны барилга барихаар тохиролцсон бөгөөд хөрөнгө оруулалт болон ашгийн хуваарилалтын талаар үл ойлголцол үүссэн. - **Нэхэмжлэгч**: Ч.Д нь Н.Мөөс 694,112,088 төгрөг, С.Гөөс 897,319,877 төгрөгийг барилгын борлуулалтын орлого, өөрийн оруулсан хөрөнгө, НӨАТ, хувь хүний орлогын албан татвар зэргээр нэхэмжилсэн. - **Хариуцагч**: Н.М, С.Г нар нь нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй, нэхэмжлэгчийг их хэмжээний орлого олсон гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-04-09, **Дугаар**: 142/ШШ2019/00406 - **Шийдвэр**: Н.Мөөс 12,545,400 төгрөг, С.Гөөс 12,545,400 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэлийн бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 476.1, 476.2. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-05-21, **Дугаар**: 76 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг буруу, дутуу дүгнэсэн, маргааны эрх зүйн харилцааг зөв тодорхойлоогүй гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-10-24, **Дугаар**: 00720/2019 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх маргааны эрх зүйн харилцааг зөв тодорхойлж чадаагүй, хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй, нэхэмжлэлийн үндэслэл, шаардлагыг тодруулаагүй гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэлийн шаардлага болон үндэслэл тодорхой бус байсан, тухайлбал, оруулсан хөрөнгөө шаардсан атлаа борлуулалтын орлогыг шаардсан нь давхардсан шинжтэй. - Татвар нэхэмжилсэн үндэслэл тодорхой бус байсныг шүүх тодруулаагүй нь буруу. Хэрэв ашиг олох зорилгоор хамтран ажилласан бол оруулсан хөрөнгийг буцаан шаардах эрхгүй. - Шүүх хэргийн нөхцөл байдлыг хангалттай тогтоогоогүй, зохигчдын мэтгэлцэх эрхийг бүрэн хэрэгжүүлээгүй. - Талууд хөрөнгө оруулалт, барилгын өртөг, борлуулалтын орлого, ашиг, алдагдлын талаар маргасан боловч шүүх эдгээр үйл баримтыг бодитой тогтооход чиглүүлээгүй. - Шүүх "Далай ван аудитын" дүгнэлтийг шийдвэрийн үндэслэл болгосон боловч өмнө нь томилсон шинжээчийн захирамж хэрэгжсэн эсэх, уг дүгнэлтийг хангалттай гэж үзсэн эсэх талаар дүгнэлт хийгээгүй. - Хэргийн нөхцөл байдал хангалттай тогтоогдоогүй, нотлох баримтын хэмжээнд маргааны үйл баримтын талаар эрх зүйн дүгнэлт хийж, хууль хэрэглээний асуудлаар эцэслэн дүгнэх боломжгүй байсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хамтран ажиллах гэрээний дагуу барилгыг орон нутагт шилжүүлэх, өмнөх гэрээг баталгаажуулах, дараах гэрээг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах шаардлагатай. Хариуцагч нь байгууллагынхаа хөрөнгөөр барилгыг барьсан, гэрээ байгуулаагүй, хуулийн этгээдийн эрх ашиглан бие даан шийдвэрлэх эрхтэй гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүх нь хэргийг бүхэлд нь хэлэлцэн шийдвэрлэхдээ нэхэмжлэлийн шаардлага, үндэслэлээ тодруулаагүй, нотлох баримтыг бүрэн үнэлээгүй, талуудын мэтгэлцэх эрхийг хангахгүй, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн гэж үзэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь хэргийн бодит байдлыг тогтоох, нотлох баримтыг бүрэн үнэлэх, талуудын эрх ашгийг тэнцвэртэйгээр хангах, хуулийг зөв хэрэглэх үүргээ биелүүлээгүй. Тухайлбал, хамтын ажиллагааны гэрээний хүчинтэй байдал, барилгын өмчлөл, оруулсан хөрөнгийн хэмжээ, талуудын эрх үүргийг тодорхойлох шаардлагатай.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь барилгын хамтын ажиллагааны үр дүнд бий болсон үл хөдлөх хөрөнгийг дундын өмч болохыг тогтоолгох, өөрт ногдох хэсгийг гаргуулах, хөрөнгө оруулалтаа буцаан шаардсан. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийг зөвшөөрөхгүй, харин өөрийн оруулсан хөрөнгө, зээлийн төлбөрийг буцаан шаардсан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн гол шаардлага болох хөрөнгө оруулалтыг тогтоолгох, түүнийг хариуцагч нараас гаргуулахыг хүссэнийг хангаж, нэхэмжлэлийн бусад шаардлагуудыг хэрэгсэхгүй болгож, сөрөг нэхэмжлэлийг мөн хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн, хуулийг буруу хэрэглэсэн үндэслэлээр хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад нотлох баримт бүрдүүлэх журмыг ноцтой зөрчсөн, оролцогчийн хүсэлтийг хангалгүй орхиж шийдвэрлэсэн, шүүгч томилолтын асуудал тодорхой бус зэрэг зөрчлүүдийг тогтоосон. Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгон хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Барилгын хамтран ажиллах гэрээгээр үүссэн ашиг хуваарилалтын маргаанд холбогдох иргэний хэрэг. Нэхэмжлэгчид барилгын үйл ажиллагаанд оруулсан хөрөнгө оруулалт, зардал, хөдөлмөрөө харгалзан ашиг хуваарилалт хийхийг шаардсан. Хариуцагчид болон гуравдагч этгээд нэхэмжлэлийг бүхэлд нь эсэргүүцэв. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. Гэрээний нөхцөл тодорхой бус, хөрөнгө оруулалт, ашиг алдагдлыг нотлох баримт хангалтгүй гэж үзсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчид болон гуравдагч этгээд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль бус, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн хэмээн гомдол гаргав. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх гэрээний гол нөхцөл болон хөрөнгө оруулалт, ашиг алдагдлыг нотлох баримтыг хангалтгүй гэж үзэн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хүчингүй болгосон нь зөв болно. Гуравдагч этгээдийн нэхэмжлэлийн үндэслэл, хууль зүйн чанар тодорхойгүй байсан.