Тогтоол №10613

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Ц.Б нь хариуцагч “Б Ф” ХХК-ийн Корал центр худалдааны төвд тавилга зарах чиглэлээр талбай түрээсэлж байгаад, хариуцагчийн талбай чөлөөлөх мэдэгдлийн улмаас үйл ажиллагаа нь зогссон. - **Нэхэмжлэгч**: 2016 оны 07 дугаар сарын 26-ны өдрийн талбай чөлөөлөх мэдэгдлийг хүчингүй болгуулах, түрээсийн талбайг буцаан олгуулах, 16 сар үнэгүй ашиглуулж тавилга зарах боломжийг олгуулах, банкны зээлийн хүү 3,817,262 төгрөг, хууль зүйн туслалцаа авсны төлбөр 2,000,000 төгрөгийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, Корал центрийн В1 давхарын 52 м.кв талбайг чөлөөлүүлэх, түрээсийн төлбөр болон алданги нийт 14,381,600 төгрөгийг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-01-09, **Дугаар**: 102/ШШ2018/00149 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг болон сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 227.1, 227.3-т заасан үндэслэлгүй. Иргэний хуулийн 106.1, 318.1, 339.1, 232.6-д заасныг баримтлан сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-04-02, **Дугаар**: 821 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр буруу. - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 1,800,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг болон талбай чөлөөлүүлэх, 16 сар үнэгүй ашиглуулах зэрэг шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, шийдвэрийн бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 219.1, 9.4.3, 9.4.7, 229.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-05-24, **Дугаар**: 821 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгчийн зээлийн зориулалт тодорхойгүй байхад давж заалдах шатны шүүх хохирол гаргуулсан нь буруу. - **Шийдвэр**: Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2018 оны 04 дүгээр сарын 02-ны өдрийн 821 дүгээр магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хоёр шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчөөгүй, зохигчид мэтгэлцэх эрхээ бүрэн хэрэгжүүлсэн. - Маргааны үйл баримтыг үндэслэлтэй тогтоосон. - Түрээслүүлэгч “Б Ф” ХХК-ийн 2016 оны 07 дугаар сарын 26-ны өдрийн мэдэгдэл нь гэрээг цуцлах үндэслэл, журмыг зөрчсөн болохыг Иргэний хуулийн 204.1, 294.3, 318.5-д заасны дагуу зөв дүгнэсэн. - Гэрээний хугацаа дууссан тул нэхэмжлэлийг хангах үндэслэлгүй гэж Иргэний хуулийн 189.1-ийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. - Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангасан нь Иргэний хуулийн 229.1-ийг зөрчөөгүй. - Гэрээний зүйлд хамаарахгүй 49м2 талбайг түрээслэх талаар үүрэг үүсээгүй, түрээсийн төлбөр дутуу төлсөн гэх үндэслэлийг хариуцагч нотлоогүй тул сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль зүйн үндэслэлтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээний барьцаа гаргуулах, хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирол гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргажээ. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, хариуцагчаас тодорхой мөнгө гаргуулах, бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргав. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй холбоотой талуудын гомдлыг хүлээн авч, шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулах нь зүйтэй гэж үзэв. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулсан түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр гэж үзэв. Гэрээ цуцлагдсан хугацааны төлбөр, ашиглалтын зардлын талаарх маргааныг шийдвэрлэв. Хариуцагч Ц.О нь гэрээний оролцогч биш тул түүнийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй. Гэрээний дагуу гэрээ цуцлагдах хүртэлх хугацааны төлбөрийг төлөх үүрэгтэй. Ашигласан цахилгаан, усны төлбөрийг гэрээний нөхцөл, баримтын үндэслэлтэйгээр шийдвэрлэв. Харилцан тооцооны үндсэн дээр эцэст шийдвэрлэв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, гэрээний нэмэлт өөрчлөлтөд заасан төлбөр төлөөгүй, гүйцэтгээгүй үүрэг, алданги, ажил зогссонтой холбоотой хохирол гаргуулна гэж шаардсан. Хариуцагч нь түрээсийн төлбөрийг цаг тухайд нь төлж байсан, нэхэмжлэгч нь хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр тоног төхөөрөмжөө татсан тул торгууль гаргуулна гэж сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, бусдыг нь хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн, гэрээний төрлийг нарийвчлан шалгаагүй гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх талуудын хооронд байгуулагдсан түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр гэж үзэн, гэрээний дагуу түрээслэгч төлбөрөө төлөх үүрэгтэй, үүргээ биелүүлээгүй нь нэхэмжлэгчийн шаардлага гаргах үндэслэл болно. Хариуцагч төлбөр төлснөө нотлоогүй тул шүүх нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангасан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд нийцсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "..." ХХК нь "..." ХХК-д автосамосвал түрээсэлсэн бөгөөд түрээсийн төлбөрийн үлдэгдэл болон алданги нэхэмжилжээ. Хариуцагч нь түрээсийн төлбөрийг зөвшөөрсөн ч, тэсэлгээний ажлыг буруу гүйцэтгэснээс үүссэн хохиролд 80,000,000 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: "..." ХХК нь түрээсийн гэрээний үүрэгт 62,812,096 төгрөг, алданги 4,120,473.76 төгрөг, нийт 66,932,569.76 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: "..." ХХК нь түрээсийн төлбөрийн үлдэгдлийг хүлээн зөвшөөрсөн боловч, нэхэмжлэгчээс гэрээнээс учирсан хохиролд 80,000,000 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-04-30, **Дугаар**: 102/ШШ2020/01377 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас түрээсийн төлбөрийн үлдэгдэл 62,812,096 төгрөг, алданги 4,120,476.76 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 232.4, 232.6, 318.1. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 73.1, 73.2. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-07-03, **Дугаар**: 1460 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг буруу үнэлж, үндсэн нэхэмжлэлтэй хамт шийдвэрлэх боломжгүй гэж үзсэн нь буруу. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн алданги гаргуулах заалтыг өөрчилж, 4,120,473.76 төгрөгийн алдангийг хэрэгсэхгүй болгож, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1. Гэрээ цуцлагдсанаас хойш алданги шаардах эрхгүй байх Иргэний хуулийн 227.1, 232.6-г зөрчөөгүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-10-09, **Дугаар**: 00777 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг үндсэн нэхэмжлэлтэй хамт шийдвэрлэх боломжгүй гэж үзсэн нь буруу. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Шүүх зохигчийн хооронд байгуулагдсан "Механизмын түрээсийн гэрээ" нь Иргэний хуулийн 318.1-д заасан түрээсийн гэрээний шинжийг агуулсан, хүчин төгөлдөр болохыг хуульд нийцүүлэн дүгнэсэн. - Нэхэмжлэгч түрээсийн зүйлээ шилжүүлэн өгсөн, хариуцагч ажил үүрэг гүйцэтгэсэн, түрээсийн төлбөрийн үлдэгдэл байгаа талаар зохигчид маргаагүй. - Алданги гаргуулах шаардлагыг давж заалдах шатны шүүх хэрэгсэхгүй болгосон нь Иргэний хуулийн 227.1, 232.6-д нийцсэн. Учир нь гэрээ цуцлагдсанаас хойш алданги шаардах эрхгүй. - Сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага нь үндсэн нэхэмжлэлийн шаардлагатай харилцан тооцогдохгүй, өөр гэрээнээс үүдэлтэй тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 73.1, 73.2-т заасны дагуу хамтатган шийдвэрлэх боломжгүй гэж үзсэн нь зөв.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Б.О нь “Н” ХХК-д рестораны зориулалттай үл хөдлөх хөрөнгийг түрээсэлсэн боловч түрээсийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, эд хөрөнгө авч явсан, түрээсийн байрыг чөлөөлж өгөөгүйгээс маргаан үүссэн. - **Нэхэмжлэгч**: Б.О нь “Н” ХХК-аас эд хөрөнгийн үнэ 5 689 650 төгрөг, цэвэрлэгээний зардал 2 186 980 төгрөг, түрээсийн төлбөр 6 000 000 төгрөг, нийт 13 876 630 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: “Н” ХХК нь Б.О-гээс барьцаа 5 000 000 төгрөг, засвар үйлчилгээний зардал 7 341 340 төгрөг, нийт 12 340 341 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-02-19, **Дугаар**: 102/ШШ2020/00597 - **Шийдвэр**: Хариуцагч “Н” ХХК-аас 3 034 900 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч Б.О-т олгож, Б.О-гээс 5 300 000 төгрөгийг гаргуулан хариуцагч “Н” ХХК-д олгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 56.1.8, 56.5, 492.1.1-д зааснаар талуудын хооронд байгуулсан түрээсийн гэрээ нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газарт бүртгэгдээгүй тул хууль зөрчиж хийсэн хэлцэл тул талууд бүх зүйлээ харилцан буцаах үүрэгтэй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-04-20, **Дугаар**: 210/МА2020/00632 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Б.О, Хариуцагчийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаагүй, сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг үндэслэлгүйгээр хэрэгсэхгүй болгосон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн зарим заалтыг өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд байгуулсан түрээсийн гэрээ нь Иргэний хуулийн 318.3-т заасан шаардлагыг хангаагүй (үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газарт бүртгэгдээгүй) тул Иргэний хуулийн 56.1.1-д зааснаар хууль зөрчиж хийсэн хэлцэл бөгөөд 56.5-д зааснаар талууд хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцаах үүрэгтэй. - Нэхэмжлэгчээс нэхэмжилсэн 6 нэр төрлийн эд хөрөнгөөс хариуцагч 5-ыг хүлээн зөвшөөрсөн, кофены машиныг буцаан өгсөн гэх тайлбараа нотлоогүй тул кофены машины үнийг хариуцагчаас гаргуулах нь зөв. - Хариуцагч түрээсийн байрыг хугацаанд нь хүлээлгэж өгөөгүйгээс нэхэмжлэгч байрыг онгойлгоход 135 000 төгрөгийн зардал гаргасан нь үндэслэлтэй. - Талуудын хооронд хүчин төгөлдөр бус хэлцэл байгуулагдсан тул нэхэмжлэгчийн олох байсан орлого буюу түрээсийн төлбөр 6 000 000 төгрөг шаардсан нь үндэслэлгүй. - Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлээс барьцаа 5 000 000 төгрөг, эрэгтэй босоо 00-ын засварын зардал 300 000 төгрөг, рестораны хаяг гэрэлтүүлгийн үнэ 3 600 000 төгрөгийг Б.О-гээс гаргуулж "Н" ХХК-д олгох нь зүйтэй. - Камер, хоолны цэс зэрэг нь хариуцагчийн өөрийн үйл ажиллагаанд зориулж хийгдсэн бөгөөд нэхэмжлэгч цаашид ашиглах боломжгүй тул үнийг шаардах эрхгүй.