Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Түрээсийн гэрээ — үл хөдлөх эд хөрөнгийг хууль бусаар эзэмшсэн, олсон орлого болон сэргээн засах зардаг нэхэмжилсэн. Нэхэмжлэгч компани нь өөрийн өмчлөлийн орон сууцыг хариуцагч гэрээ байгуулахгүйгээр, зөвшөөрөлгүйгээр 36 сарын турш эзэмшиж, байрны байдлыг алдагдуулсан гэж үзэн, байрыг суллаж өгөх болон нэхэмжлэлийн дүнг нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь гэрээ байгуулахгүйгээр байрыг эзэмшиж, өмчлөгчийн эрхийг зөрчсөн тул байрыг суллаж өгөх, олох байсан орлого болон засварлах зардаг нэхэмжлэх.
• Хариуцагч: Барилга байгууламжийг барихад хөрөнгө оруулсан гүйцэтгэгч тул өмчлөх эрхтэй, нэхэмжлэгчийн шаардлага үндэслэлгүй.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх хариуцагчид нэхэмжлэгчийн өмчлөлийн орон сууцыг суллаж өгөхийг даалгаж, нэхэмжлэлийн бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн өмчлөлийн байранд гэрээ байгуулахгүйгээр оршин суусан тул нэхэмжлэгч нь өөрийн эд хөрөнгийг бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 106.1). Гэвч нэхэмжлэгч нь олох байсан орлогыг (түрээсийн төлбөр) нэхэмжлэх эрхээ нотолж чадаагүй, учир нь нэхэмжлэлийн үндэслэл болгосон орон сууц хөлслөх гэрээний баримт болон төлбөр төлөгдсөн тухай нотлох баримт ирүүлээгүй. Мөн үл хөдлөх эд хөрөнгийг сэргээн засах зардаг нэхэмжлэх эрхтэй боловч, уг зардлыг нотлох тооцоо болон баримт ирүүлээгүй тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Нэхэмжлэгч нь өөрийн эд хөрөнгийг бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 106.1).
• Нэхэмжлэгч нь олох байсан орлогыг нэхэмжлэх эрхтэй боловч, тухайн орлогыг тодорхойлох баримт (жишээ нь: хөлслүүлэх гэрээ, төлбөрийн баримт) ирүүлээгүй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох ёстой (Иргэний хууль 9.4.4).
• Үл хөдлөх эд хөрөнгийг сэргээн засах зардлыг нэхэмжлэх эрхтэй боловч, зардлын тооцоог нотлох баримт ирүүлээгүй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох ёстой (Иргэний хууль 9.4.2).