Хан-Уул дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах болон арилжааны гэрээний үүргийн гүйцэтгэл — бараа нийлүүлээгүй тул төлбөр болон хүү нэхэмжлэх. Нэхэмжлэгч нь бараа авах зорилгоор хариуцагчийн дансанд нийт 34 сая төгрөгийн илүү мөнгө шилжүүлсэн боловч бараа хүлээн аваагүй тул мөнгийг нь хүүтэй нь хамт нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь барааг хүлээгдээгүй тул мөнгийг буцаан төлөх боловч нэхэмжлэгч нь өөрийн автомашилыг барьцалдан авч, мөнгийг нь хүүтэй нь хамт нэхэмжлэх сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Бараа нийлүүлээгүй тул шилжүүлсэн мөнгөн дүн болон түүний 5 сарын хүүг гаргуулж өгөхийг шаардсан.
• Хариуцагч: Бараа нийлүүлээх боломжгүй болсон тул шилжүүлсэн мөнгийг буцаан төлөх боловч, нэхэмжлэгч нь автомашилыг нь хүчээр авсан тул тэрхүү машиныг ашигласан зардал, ашиглалтын төлбөр нэхэмжлэсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагыг хагасаж, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн дансанд 34 сар орчим 34 532 500 төгрөг шилжүүлсэн боловч бараа хүлээн авсангүй тул гэрээний үүргийг гүйцэтгэхгүй байсан тул мөнгийг нь хүүтэй нь хамт гаргуулж өгөх ёстой (Иргэний хууль 281.1, 282.1).
• Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн өмчит автомашилыг ашигласан гэж үзэн ашиглалтын төлбөр нэхэмжилсэн боловч тухайн хэргийн оролцогч нь сөрөг нэхэмжлэл гаргах эрхгүй этгээд байсан тул сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох ёстой (Иргэний хууль 65.1.5, 117.1).
• Шүүх хуралдааны явцад шүүгчийг татгалзан гаргах хүсэлт гаргасан нь шүүх хуралдааны дэгийг зөрчиж байгаа тул уг хүсэлтийг хэрэгсэхгүй болгох ёстой (Иргэний хууль 103.2, 105.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Бараа нийлүүлэх гэрээний дагуу мөнгө хүлээн авсан боловч бараагаа өгөөгүй тул төлбөр нэхэмжлэх эрхтэй (Иргэний хууль 281.1, 282.1).
• Сөрөг нэхэмжлэл гаргах эрхгүй этгээд сөрөг нэхэмжлэл гаргасан тохиолдолд түүнийг хэрэгсэхгүй болгох ёстой (Иргэний хууль 65.1.5, 117.1).
• Шүүгчийг татгалзан гаргах хүсэлтийг шүүх хуралдааны явцад гаргах нь хууль бус бөгөөд шүүх хуралдааны дэгийг зөрчсөн гэж үзнэ (Иргэний хууль 92.2, 103.2).