Үйл явдал
Худалдах, худалдан авах гэрээний маргаан — жонш олборлох ажил хийх замаар урьдчилгаа мөнгө авсан боловч ашиг хуваахгүй, гэрээний үүргээ биелүүлээгүй. Нэхэмжлэгч тал хариуцагч нарт жонш авахаар тохиролцсон 4,5 сая төгрөгийн урьдчилгаа мөнгийг өгсөн боловч хариуцагч нар олборлосон жоншийг тэнцүү хувааж өгөөгүй гэж маргаан үүсгэсэн.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нар жонш олборлоход техник түрээслэх замаар их хэмжээний өр үүсгэсэн, ашиг гараагүй тул урьдчилгаа өгсөн мөнгийг буцаан авна гэж шаардсан.
- Хариуцагч: Жонш олборлоход хамтран ажиллахаар тохиролцсон бөгөөд нэхэмжлэгч тал жоншныг авч явсан тул ашиг хуваах боломжгүй, мөн нэхэмжлэгч тал өөр хэргийн холбоотой мөнгө авсан гэж маргасан.
Шийдвэр ба үндэслэл
Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг х partially (хагас) хүлээн зөвшөөрч, 3,5 сая төгрөгийг гаргуулж өгөх шийдвэр гаргасан.
- Гэрчээс хариуцагч нар 4 тонн жонш олборлосон гэж мэдүүлсэн тул хариуцагч нар нэхэмжлэгчийн өгсөн мөнгөний зариг жоншны үнээр тооцох ёстой, учир нь нэхэмжлэгч тал жоншны хэмжээ, үнийн талаар тодорхой тохиролцоогүй байсан баримт хэрэгт авагдаагүй байна.
- Нэхэмжлэгч тал болон хариуцагч нар ашиг хуваах, зардал тооцох талаар баримттай тохиролцоо хийсэн болохыг нотлох баримт хэрэгт авагдаагүй тул хамтран ажиллах гэрээний үр дүнд ашиг хуваах ёстой гэж үзэх үндэслэлгүй, учир нь талуудын тайлбар хоорондоо зөрүүтэй байна.
- Хариуцагч нар жонш олборлоход зориулсан бусад зардлыг (хоолны зардал, гэр түрээсийн төлбөр г.м) хариуцагч нар хариуцах ёстой гэж үзэх үндэслэлгүй, учир нь эдгээр зардлын талаарх баримт хэрэгт авагдаагүй байна.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Талууд жонш худалдаж авах, худалдах замаар гэрээний харилцаа үүсгэсэн боловч жоншны хэмжээ, үнийн талаар тодорхой тохиролцоогүй байсан тул гэрээний үүргээ бүрэн биелүүлээгүй гэж үзнэ (Иргэний хууль 243.1).
- Хамтран ажиллах гэрээний үр дүнд ашиг хуваах эсвэл зардлыг тооцох тухай талуудын тайлбар нотловкиггүй байсан тул гэрээний нөхцөлийг баримтлахааргүй гэж үзнэ (Иргэний хууль 476.1, 476.2).
- Нэхэмжлэгч тал хариуцагч нарт жоншны үнээр тооцох боломжтой хэмжээний мөнгийг (4 тонн жоншны үнэ) хасаж тооцох ёстой, учир нь хариуцагч нар жонш олборлосон гэж үзэх үндэслэлтэй баримт (гэрч мэдүүлэг) байгаа тул (Иргэний хууль 25.2.2).