Хан-Уул дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэл болон гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцуулах маргаан. Зээлдүүлэгч нь зээлдэгч нас барсан тул түүний өвлөгч нарын хувьд өвлөгдөх хөрөнгийн хэмжээнд зээлийн үлдэгдэл болон хүүг тооцож, нэмэлт гэрээ байгуулсан байна. Гэвч өвлөгч нарын төлсөн дүнгээс үзэхэд зээлийн үндсэн үлдэгдэл нь тооцолсон хэмжээнээс бага байсан тул гэрээний нөхцөл нь хууль бус гэж маргасан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн үлдэгдэл болон алданги, торгуулийг гаргуулж, үүргээ гүйцэтгэхгүй бол барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шаардлагатай.
• Хариуцагч: Зээлийн нэмэлт гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцуулах ёстой, учир нь өвлөгч нарын төлсөн дүнгээс үзэхэд зээлийн үлдэгдэл болон хүүгийн тооцоолол нь бодит байдал дээр үндэслэгдээгүй, хууль зөрчсөн байна.

Шийдвэр ба үндэслэл

Зээлийн нэмэлт гэрээ болон тооцооны үлдэгдлийн баталгааг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцсон. Учир нь зээлдэгч нас барсны дараа өвлөгч нарын төлсөн дүнгээс үзэхэд зээлийн үндсэн үлдэгдэл 26.25 сая төгрөг байсан тул өвлөгч нарын гүйцэтгэх ёстой үүргийг 85 сая төгрөг гэж үзэн нэмэлт гэрээ байгуулсан нь бодит үйл баримтаас зөрчилдсөн байна. Мөн өвлөгч нар нь өвлүүлэгчийн гүйцэтгэх ёстой үүргийг өвлөн авсан хөрөнгийн хэмжээнд зээлийн үлдэгдэл болон хүүг тооцож тохиролцсон нь Иргэний хууль 56.1.1-д заасан нийтээр хүлээн зөвшөөрөх зан суртахууны хэм хэмжээнд харшилсан хэлцэл юм. Иймд зээлийн нэмэлт гэрээ, барьцааны нэмэлт гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцсон байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Өвлөгч нь өвлүүлэгчийн гүйцэтгэх ёстой үүргийг өвлөн авсан хөрөнгийн хэмжээнд зээлийн үлдэгдэл болон хүүг тооцож тохиролцсон нь хууль зүйн үндэслэлгүй, бодит үйл баримтаас зөрчилдсөн тул хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл гэж үзнэ (Иргэний хууль 56.1.1).
• Зээлийн гэрээний үүргийг гүйцэтгэхгүй бол барьцаа хөрөнгөөр хангуулах эрх нь үндсэн зээлийн үлдэгдэл болон хүүгийн бодит тооцоолол дээр үндэслэлтэй байх ёстой.
• Өвлөгч нарын төлсөн дүнгээс үзэхэд зээлийн үлдэгдэл нь тохиролцсон хэмжээнээс бага байсан тул нэмэлт гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцсон (Иргэний хууль 281.1, 535.1).