Сүхбаатар аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээ — зээлээр бараа нийлүүлсний төлбөр болон алданги төлүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч тал гамшгийн үед тэжээлийн будаа нийлүүлсэн гэрээний дагуу ойролцоогоор 560 сая төгрөгийн үндсэн төлбөр болон алдангийг гаргуулж өгөхийг шаардсан. Хариуцагч талууд гэрээний нэг тал биш гэж маргасан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Тэжээлийн будаа нийлүүлсэн гэрээний дагуу үндсэн төлбөр болон алдангийг гаргуулж өгөх ёстой гэж үзэв.
• Хариуцагч: Гэрээний тал нь аймгийн хүнс, хөдөө ахуйн газар бөгөөд аймгийн дарга болон даргын газар гэрээний тал биш тул төлөх үүрэггүй, мөн Засгийн газар үнийг хариуцах ёстой гэж маргав.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн төлбөрийг төлөхийг шийдвэрлэж, алдангийг хэрэгсэхгүй болгов.

• Хариуцагч аймгийн дарга болон даргын газар нь гэрээний тал биш гэсэн маргаан үндэслэлгүй тул аймгийн дарга нь аймгийн төсвийн ерөнхийлөн захирагч байдаг, мөн гэрээнд аймгийн ЗДТГ-ын төлөөлөгч гарын үсэг зурж, аймгийн дарга баталгаажуулсан байсан тул тэднийг хариуцагч гэж үзэв (Захиргааны нэгжийн тухай хууль 60.1.5, 67.1).
• Засгийн газрын тогтоолыг дурдсан ч талуудын байгуулсан гэрээнд Засгийн газар ямар нэгэн үүрэг хүлээгээгүй, гэрээний оролцогч биш байсан тул хариуцагч тал гэрээний үүргээс чөлөөлөгдөхгүй (Иргэний хууль 243.1).
• Төлбөр төлөх хугацаанд зуд гэх байгалийн гамшиг тохиосон байсан тул энэ нь гэнэтийн хүчний шинжтэй нөхцөл байдал гэж үзэж, алдангийг хэрэгсэхгүй болгохоор шийдвэрлэв (Иргэний хууль 221.2, 232.8).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Захиргааны нэгжийн даргын алба болон төсвийн ерөнхийлөн захирагчийн үүрэг, гэрээнд гарын үсэг зурсан эрх бүхий албан тушаалтны үйлдэл нь тухайн байгууллагын үүрэг болно (Захиргааны нэгжийн тухай хууль 60.1.5, 67.1).
• Гэрээний талууд болон гэрээнд оролцоогүй гуравдагч этгээд (Засгийн газар) нь гэрээний үүргээс хариуцлага хүлээхгүй (Иргэний хууль 243.1).
• Байгалийн гамшиг зэрэг давагдашгүй нөхцөл байдал нь гэрээний үүрэг биелээгүй байх шалтгаан болох ч, шүүх хэргийн нөхцөл байдлыг харгалзан алдангийг багасгах эсвэл хэрэгсэхгүй болгох эрхтэй (Иргэний хууль 221.2, 232.8).