2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус болгох болон үл хөдлөх хөрөнгө эзэмших эрх, алданги гаргуулах маргаан. Нэхэмжлэгч нь барилгын компанитай орон сууц захиалан бариулах гэрээ байгуулж, нийт 412 сая орчим төгрөгийн төлбөрийг автомашин болон бэлэн мөнгөөр гүйцэтгэсэн боловч барилга хүлээлгэн өгөгдөөгүй тул гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгож, төлбөрөө буцаан авах, орон сууцын өмчлөх эрхийг шилжүүлэх, алданги авах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гүйцэтгэгч нь гэрээний дагуу барилгыг хугацаанд нь хүлээлгэн өгөөгүй, мөн өөр компанитай хамтран ажиллах гэрээний дагуу барилгыг өөр компани эзэмшиж байгаа тул гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгож, төлсөн мөнгөө буцаан авах, орон сууцыг өмчлөх эрхтэй болгох шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгчтэй байгуулсан гэрээ нь хамтран ажиллагч компанитай хийсэн хөрөнгө оруулах гэрээний дагуу зохиосгүй, тухайн компанигийн зөвшөөрөлгүй хийсэн хэлцэл тул хүчин төгөлдөр бус гэсэн байр суурьтай.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

• Хариуцагч компани нь нэхэмжлэгчтэй гэрээ байгуулахдаа хамтран ажиллагч компанитай хийсэн гэрээний дагуу барилгыг барьж байгаа боловч хамтран ажиллагч компанийн зөвшөөрөлгүйгээр гэрээ байгуулсан байсан тул энэхүү гэрээ нь хүчин төгөлдөр бус (Иргэний хууль 56.1.8).
• Гэрээ хүчин төгөлдөр бус байсан тул талууд өгсөн зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй, учир нь хүчин төгсгөл бус хэлцэл хийсэн талууд шилжүүлсэн бүх зүйлээ буцаан өгөх ёстой (Иргэний хууль 56.5). Иймд нэхэмжлэгч нь гэрээний дагуу гүйцэтгэх үүрэг шаардах эрхгүй, харин хариуцагч компаниас төлсөн 412 сая орчим төгрөгийг буцаан авах эрхтэй.
• Нэхэмжлэгчийн нөгөө нэхэмжлэл болох хамтран ажиллах гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгох шаардлага нь нэхэмжлэгчийн эрх ашиг сонирхол хөндөгдөхгүй байгаа тул хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зохиогчийн зөвшөөрөлгүй хийсэн хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус (Иргэний хууль 56.1.8).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл хийсэн талууд нь хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).
• Хэрэв хэлцэл хүчин төгөлдөр бус гэж үзвэл гэрээний дагуу гүйцэтгэх үүрэг (барилга хүлээлгэн өгөх, алданги авах) шаардах эрхгүй болно.