Завхан аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Хөдөлмөрийн маргаан — ажлаас үндэслэлгүй чөлөөлөгдсөн, ажилд эгүүлэн тогтоолгох. Ажил олгогч байгууллага ажилтныг төрийн үйлчилгээний албан тушаалд томилсон тушаал гаргаж байсан боловч дараа нь тухайн томилгоог хууль бус гэж үзэн ажлаас чөлөөлөх тушаал гаргасан байна. Үүнээс үүдэн ажилтан ажилгүй байсан хугацааны цалин болон даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэхээр шүүхэд ханджээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Ажил олгогч нь ямар нэгэн үндэслэлгүйгээр ажлаас чөлөөлсөн тул ажилд эгүүлэн тогтоолгож, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлс, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалыг нөхөн төлүүлэх ёстой гэж үзэв.
• Хариуцагч: Ажилтныг томилсон тушаал нь төрийн албан хаагчийн нөөцөд бүртгэгдээгүй, шалгуур шаардлага хангаагүй тул хууль бус байсан бөгөөд хуульд нийцүүлэн шийдвэр гаргасан гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, ажилтныг өмнө нь эрхэлж байсан ажилд нь эгүүлэн тогтоох, ажилгүй байсан хугацааны олговор болон даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэхээр шийдвэрлэв.

• Ажил олгогч нь ажилтныг төрийн үйлчилгээний албан тушаалд томилсон тушаал гаргасан тул хөдөлмөрийн эрх зүйн харилцаа үүссэнд тооцох ёстой, учир нь ажилтан ажил үүргээ гүйцэтгэж эхэлсэн нь хөдөлмөрлөх эрх зүйн факт болдог (Хөдөлмөрийн тухай хууль 41.2, 48.3).
• Хариуцагч тал ажилтныг томилсон тушаалыг хууль бус гэж үзэж байгаа боловч уг тушаалыг хууль бус гэж тогтоосон баримт хэргийн материалд байхгүй тул тухайн тушаал хүчинтэй гэж үзэв.
• Ажилтныг үндэслэлгүйгээр ажлаас чөлөөлсөн нь хууль зүйн үндэслэлгүй байсан тул ажилд эгүүлэн тогтоох ёстой (Хөдөлмөрийн тухай хууль 158.2.2).
• Ажилтныг эгүүлэн тогтоох шаардлагатай болсон тул ажилгүй байсан хугацааны дундаж цалин хөлс болон даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх ёстой (Хөдөлмөрийн тухай хууль 127.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ажилтан ажил үүргээ гүйцэтгэж эхэлсэн бол хөдөлмөрийн гэрээг бичгээр хийгээгүй байсан ч хөдөлмөрийн эрх зүйн харилцаа үүссэнд тооцно (Хөдөлмөрийн тухай хууль 48.3).
• Ажил олгогч нь ажилтныг томилсон тушаалаар нь хөдөлмөрлөж байсан нөхцөлийг хасаж, өөр төрлийн (ТЗ) нөхцөлөөр халж болохгүй, учир нь хөдөлмөрлөх эрх зүйн харилцаа нь ажил олгогчийн гаргасан тушаалаар тогтоогддог (Хөдөлмөрийн тухай хууль 3.1.4).
• Хөдөлмөрийн эрх зүйн харилцаа үндэслэлгүйгээр цуцлагдсан тохиолдолд ажилтныг ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны олговорыг нөхөн олгох үүрэгтэй (Хөдөлмөрийн тухай хууль 127.1).