2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Банкны зээлийн маргаан — зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлээгүй тул зээлийг хугацаанаас өмнө цуцалж, үл хөдлөх эд хөрөнгөөр хангуулах. Зээлдэгч нь зээлийн төлбөрийн үүргээ хэдэн арван хоногийн турш зөрчиж, үндсэн зээл болон хүүгийн үлдэгдлийг төлөөгүй тул банк зээлийг цуцалж, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч гэрээнд заасан төлбөрийн үүргээ зөрчиж, төлбөр төлөх хугацаа хэтэрсэн тул зээлийн гэрээг цуцалж, зээлийн үлдэгдэл болон хүүг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шаардлагатай гэж үзэв.
• Хариуцагч: Хувийн ажил бизнес догдсон шалтгаанаар зээл төлж чадахгүй байгаа тул гэрээний дагуу төлөлтийг хэвийн горимоор үргэлжлүүлэх хүсэлтэй байна гэж тайлбарлав.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах шийдвэр гаргав.

• Зээлдэгч нь зээлийн гэрээний дагуу төлбөр төлөх үүргээ биелүүлээгүй, гэрээний үүргээ зөрчсөн тул зээлдэгч гэрээг хугацаанаас өмнө цуцлах эрхтэй (Иргэний хууль 225.1, Зээлийн гэрээ 6.1, 6.1.1).
• Банк нь зээл олгох гэрээгээр мөнгөн хөрөнгийг хуульд заасан журмын дагуу шилжүүлж, зээлдэгч нь түүний хүү болон хугацаа хэтрүүлсний хариуцлагыг төлөх үүрэг хүлээсэн тул банк нь гэрээний үүргээ гүйцэтгэсэн гэж үзнэ (Иргэний хууль 451.1).
• Ипотекийн шаардлагыг хангах хугацааг үүрэг гүйцэтгэгч хэтрүүлсэн тул үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь барьцаа хөрөнгийг албадан худалдах шаардлага гаргах эрхтэй (Иргэний хууль 174.1, 175.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний талуудын аль нэг нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зөрчсөн, нэмэлт хугацаа тогтоосон ч үр дүн гараагүй тохиолдолд нөгөө тал гэрээнээс татгалзах эрхтэй (Иргэний хууль 225.1).
• Ипотекийн гэрээ нь улсын бүртгэлд бүртгүүлснээр үүсдэг бөгөөд үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөгч, үүрэг гүйцэтгэгч нь ипотекоор хангах шаардлагыг баримт бичгээр тодорхойлсон байх ёстой (Иргэний хууль 166.1, 166.2).
• Үүрэг гүйцэтгэгч нь барьцаа хөрөнгийн үүрэг гүйцэтгэлийн зорилгоор тохиролцсон үл хөдлөх эд хөрөнгийг шүүхийн шийдвэрийн дагуу албадан худалдаагаар худалдаж, үүрэг гүйцэтгэлийг хангах эрхтэй (Иргэний хууль 175.1).