2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Өвлөх маргаан — нэрлэгдээгүй гэрээний дагуу эд хөрөнгийн үнэ хуваах. Эцэг эхээс өвлөсөн газрыг нэг хүн дээр бүртгүүлж, дахин төлөвлөлтөнд оруулсны дараа тухайн газрыг худалдан зарсан байна. Зарагдсан мөнгөний үнийг ах дүүс ижил тэнцүү хуваахаар амаар тохиролцсон боловч нэгэн ах дүү нь өөрт ногдох хувийг нь өгөхгүй байгаа тул мөнгө гаргуулах асуудал үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Газрыг худалдан зарсан мөнгөн дүнгээ ах дүүсийнхээ дунд ижил тэнцүү хуваахаар амаар тохиролцсон тул өөрт ногдох ойролцоогоор 41 сая төгрөгийг гаргуулж өгөхөөс татгалзсан хариуцагчийг буруутгаж байна.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэлийн шаардлага үнэн зөв биш бөгөөд мөнгийг өгөхгүй байгаагаа өөр шалтгаанаар тайлбарласан байна.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, хариуцагчээс ойролцоогоор 41 сая төгрөг гаргуулахыг шийдвэрлэв.

• Ах дүүс эцэг эхээс өвлөсөн газрыг худалдан борлуулж, мөнгийг ижил тэнцүү хувааж авах талаар амаар тохиролцсон нь гэрээний үндсэн шинж, хэлбэрийг илэрхийлсэн нэрлэгдээгүй гэрээний шинжтэй байсан тул Иргэний хууль 189.5-д заасан нэрлэгдээгүй гэрээ гэж үзнэ.
• Хариуцагч нь газрыг худалдан зарсан мөнгөн дүнг өөрийн дансаар хүлээн авсан боловч нэхэмжлэгчид ногдох хувийг төлөөгүй байгаа нь нэрлэгдээгүй гэрээний дагуу үүрэг гүйцэтгэхгүй байгаатай холбоотой тул Иргэний хууль 208.1, 208.2-т заасны дагуу үүрэг гүйцэтгэх нь шаардлагатай юм.
• Дундын өмчлөлийн зүйлээ салгаж авах үед зориулалт, чанар алдагдах тохиолдолд ногдох хэсгийнхээ үнийг гаргуулах эрхтэй байдаг ч энэ хэрэгт талууд нэрлэгдээгүй гэрээ байгуулсан тул Иргэний хууль 108-ын зохицуулалтыг бус, харин үүрэг гүйцэтгэх тухай ерөнхий үндэслэлээр шийдвэрлэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талууд хоорондоо бичгээр гэрээ байгуулаагүй ч хэлцлийн үндсэн шинж, хэлбэрийг илэрхийлсэн бол түүнийг нэрлэгдээгүй гэрээ гэж үзнэ (Иргэний хууль 189.5).
• Нэрлэгдээгүй гэрээний дагуу үүсгэсэн үүрэг нь гүйцэтгэх хугацаа тодорхойгүй байсан ч үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь үүрэг гүйцэтгэхийг хэдийд ч шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 208.2).