Баян-Өлгий аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Гэр бүл болсон байдлыг тогтоох иргэний хэрэг. Хүсэлт гаргагч нь өөр нэг иргэнтэй 1980-аад оны үед гэрлэлт хийж, хэдэн хүүхэдтэй болсон боловч гэрлэлтийн бүртгэл албан ёсоор хийгдээгүй, гэрчилгээ нь гал түймэрт шатсан тул гэр бүл болсон байдлыг тогтоолгох хүсэлт гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Хүсэлт гаргагч: Гэрлэлтийн гэрчилгээ нь гал түймэрт шатсан, улсын бүртгэлийн архиваас гэрлэлтийн мэдээлэл гарч ирэхгүй байгаа тул гэр бүл болсон байдлыг шүүхээр тогтоолгох шаардлагатай гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх хүсэлт гаргагчийн хүсэлтийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. Учир нь улсын бүртгэлийн албаны цахим мэдээллийн сан болон архивын сангаас шүүж үзэхэд тухайн иргэд гэрлэсний бүртгэл бүртгэгдээгүй байна гэж тогтоогдсон тул гэрлэлт нь эрх бүхий байгууллагад бүртгүүлээгүй гэж үзнэ. Гэр бүлийн тухай хууль 3.1.1, 3.1.2-т гэрлэлт болон гэр бүлийг хуулиар тогтоосон, бүртгүүлсэн байх ёстой гэж заасан тул бүртгэлгүй байх нь гэрлэлт гэж үзэх үндэслэлгүй байна. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 135.2.14-т эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдлыг тогтоолгох эрх өгсөн боловч гэрлэлт нь бүртгэлээр баталгаажсан байх ёстой тул хүсэлтийг хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрлэлт нь сайн дурын үндсэн дээр эрх бүхий байгууллагад бүртгүүлснээр үүсэх хууль зүйн ойлголт юм (Гэр бүлийн тухай хууль 3.1.1, 3.1.2, 7.2).
• Улсын бүртгэлийн архиваас гэрлэсний бүртгэл тогтоогдоогүй байгаа тул гэрлэлт албан ёсоор үүссэн гэж үзэх үндэслэлгүй (Гэр бүлийн тухай хууль 7.2).
• Гэр бүл болсон байдлыг тогтоолгох хүсэлт гаргах эрх нь эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдалтай холбоотой байх ёстой (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 135.2.14).