Баян-Өлгий аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Гэр бүл болсон байдлыг тогтоох иргэний хэрэг. Хүсэлт гаргагч нь нөгөө талтайгаа олон жилийн турш хамтран амьдарч, хүүхдүүдтэй болсон боловч гэрлэлтээ албан ёсоор бүртгүүлээгүй тул гэр бүл болсон байдлыг шүүхээр тогтоох хүсэлт гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Хүсэлт гаргагч: Улсын бүртгэлийн санд гэрлэсний бүртгэл байхгүй байгаа тул гэр бүл болсон байдлыг тогтоолгох шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: (Энэ хэрэг нь хүсэлт гаргагчийн нэг талын хүсэлтээр шийдвэрлэгдсэн тул хариуцагч тал байхгүй).

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх хүсэлт гаргагчийн хүсэлтийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. Учир нь гэрлэлт нь гэрлэгчдийн сайн дурын үндсэн дээр эрх бүхий байгууллагад бүртгүүлснээр үүсэх хууль зүйн ойлголт бөгөөд Улсын бүртгэлийн хэлтсийн мэдээллээр тухайн хосуудын гэрлэсний бүртгэл цахим архив болон иргэний баримтын архивт бүртгэгдээгүй байна. Хүсэлт гаргагч болон нөгөө тал нь хүүхдүүдтэй болсон, хурим хийсэн урилгатай, одон шагнасан зэрэг баримтууд нь хамтын амьдралтай байсан болохыг гэрчлэх боловч гэрлэлт нь эрх бүхий байгууллагад бүртгүүлсэн тохиолдолд л хууль ёсны гэрлэлт гэж үзнэ тул бүртгэлгүй байгаа нь гэрлэлт албан ёсоор үүсээгүй гэж үзнэ (Гэр бүлийн хууль 3.1.1, 3.1.2, 7.2). Иймд гэрлэлт бүртгэгдээгүй тул гэр бүл болсон байдлыг тогтоох боломжгүй тул хүсэлтийг хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрлэлт нь эрх бүхий байгууллагад бүртгүүлснээр үүсэх хууль зүйн ойлголт бөгөөд бүртгэлгүй бол гэрлэлт үүссэн гэж үзэх үндэслэлгүй (Гэр бүлийн хууль 3.1.1, 3.1.2).
• Гэрлэлтийн үр дүнд үүссэн хамтын амьдрал, хүүхэд төрсөн гэх бодит баримтууд нь гэрлэлт албан ёсоор бүртгэгдээгүй тохиолдолд гэрлэлтийг тогтоох үндэслэл болохгүй (Гэр бүлийн хууль 3.1.2).
• Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн дагуу эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдал буюу гэр бүл болсон байдлыг тогтоолгох хүсэлт гаргах эрхтэй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 135.2.14).