2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлээгүй, алданги төлүүлэх тухай иргэний маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид нотариатаар батлуулсан зээлийн гэрээний дагуу 36 сая төгрөгийн үндсэн төлбөр болон гэрээнд заасан алдангийг гаргуулж өгөхийг шаардсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн мөнгийг бэлнээр өгч, нотариатаар батлуулсан тул хариуцагч үүргээ биелүүлээгүй, мөн мессежээр төлнө гэж амлаж байсан тул үндсэн төлбөр болон алдангийг төлөх ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Зээлийн мөнгийг бэлнээр хүлээн аваагүй, зөвхөн өмнөх өр төлбөртэй холбоотой эвлэрлийн зорилгоор гэрээ байгуулсан тул энэ нь хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзэн алданги төлөхөөс татгалзсан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх хариуцагчийг зээлийн үндсэн төлбөр болон алдангийг төлөх үүрэг бүхий нийт ойролцоогоор 54 сая төгрөгийг нэхэмжлэгчид олгохыг шийдвэрлэв.

• Хариуцагч нь зээлийн гэрээнд заасан хугацаанд төлбөрөө гүйцэтгээгүй тул үүрэг биелүүлээгүй гэж үзсэн (Иргэний хууль 208.1, 281.1).
• Хариуцагч нь зээлийн мөнгийг бэлнээр хүлээн аваагүй гэж маргасан боловч гэрээнд мөнгийг бэлнээр авсан тухай заалт байсан бөгөөд хариуцагч уг гарын үсгийг үгүйсгэж, хурамч гэдгийг баримтаар нотолж чадаагүй тул гэрээ хүчин төгөлдөр гэж үзсэн.
• Хариуцагчийн тал нь хэлцэл хүчин төгөлдөр бус гэж үзсэн ч хэлцэл хийх хүсэл эрмэлзэлгүйгээр, зөвхөн гадаад илэрхийлэл болгох зорилготой гэх баримт тогтоогдоогүй тул хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэх тайлбарыг хүлээн авах боломжгүй болсон.
• Гэрээнд хугацаа хэтэрсэн тохиолдолд хоног тутамд гүйцэтгээгүй үнийн дүнгийн 0,3 хувиар алданги төлөхөөр тохиролцсон нь хуульд заасан дээд хэмжээнд нийцэж байгаа тул алдангийн хэмжээг зөвшөөрсөн (Иргэний хууль 232.6).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлийн гэрээнд мөнгөн дүнг хэрхэн хүлээн авсан талаарх заалт болон талуудын гарын үсэг байгаа бол мөнгийг хүлээн авсан гэж үзнэ (Иргэний хууль 282.4).
• Хэлцэл хийх хүсэл эрмэлзэлгүйгээр зөвхөн гадаад илэрхийлэл болгох зорилгоор хийгдсэн гэх баримт байхгүй тохиолдолд хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэл хангалтгүй (Иргэний хууль 56.1.2).
• Гэрээнд заасан алдангийн хувь хэмжээ нь хуулиар тогтоосон дээд хэмжээнд (0,5 хувь) хүрөөгүй бол талуудын тохиролцосон алдангийн хэмжээг хүчин төгөлдөр гэж үзнэ (Иргэний хууль 232.6).