2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлээгүй, гэрээг хүчин төгөлдөр бус тооцуулах маргаан. Зээлдүүлэгч нь зээлдэгчид нийт 166 сая орчим төгрөгийн зээл олгосон боловч зээлдэгч нь гэрээний хугацаа дууссаны дараа үндсэн төлбөр болон тохиролцсон ашгийг бүрэн төлөөгүй тул үлдэгдэл төлбөр болон алданги нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул зээлийн үлдэгдэл төлбөр болон гэрээнд заасан алдангийг гаргуулж өгөх ёстой гэж үзэв.
• Хариуцагч: Зээлийн гэрээ нь бодит зээлийн харилцаа биш, харин хүнд байдалд орсон ахдаа мөнгө өсгүүлж авах зорилгоор хийсэн гуйлт байсан тул гэрээг хүчин төгөлдөр бус тооцох ёстой гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг харгалзан үзэж, зээлийн үлдэгдэл төлбөр болон алдангийг гаргуулж өгөх шийдвэр гаргасан.

• Зээлдэгч нь нотариатаар баталгаажуулсан зээлийн гэрээ байгуулж, зээлдүүлэгч нь мөнгийг шилжүүлсэн байсан тул гэрээ нь бодит үйлдлээр хийгдсэн хэлцэл гэж үзэв (Иргэний хууль 43.1, 43.3, 196.1).
• Хариуцагч нь гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэл, нотлох баримтыг шүүхэд гаргаж өгөөгүй тул сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгов (Иргэний хууль 57.1, 57.3, 38.1).
• Зээлийн гэрээний дагуу хугацаа хэтрүүлсэн тал нь хоног тутам алданги төлөх үүрэг хүлээсэн тул алдангийг тооцох эрхтэй байсан ч, алдангийн дүн нь гүйцэтгэх үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтэрч болохгүй гэсэн хязгаарлалттай тул Иргэний хууль 476.3.5-д заасны дагуу дүнгийн хязгаарлалтыг баримтлан алдангийг тооцов.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талууд хэлцлийн гол нөхцөлд тохиролцож, нэг талын хүсэл зоригийг нөгөө тал мөнгө шилжүүлснээр хөрөнгө шилжүүлсэн үйлдлээр гэрээ байгуулсанд тооцно (Иргэний хууль 196.1.1, 43.3).
• Гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэл болон нотлох баримт байхгүй бол гэрээг хүчин төгөлдөр болсон гэж үзнэ (Иргэний хууль 57.1, 57.3).
• Гүйцэтгэхгүй байгаа үүргийн алдангийн дүн нь тухайн үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтэрч болохгүй (Иргэний хууль 476.3.5).