2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн эргэлтийн мөнгө болон орон сууц засварлах материалын өртөг, түүний хүүг нөхөн төлүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч нар хариуцагчид өмнө нь зээлүүлсэн мөнгөний үлдэгдэл болон хариуцагчийн орон сууцыг засварлах зорилгоор худалдан авсан барилгын материалын өртөг, түүний хүүг гаргуулахыг шаардсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн үлдэгдэл болон орон сууц засварлах материалын өртөг, түүний хүүг гаргуулах ёстой, учир нь хариуцагч орон сууцаа засварлах үүргээ биелүүлээгүй тул.
• Хариуцагч: Зээлийн үлдэгдэл болон зарим мөнгийг төлөх боловч хүү, алданги болон бусад зардал нэхэмжилж буй нь үндэслэлгүй, учир нь зээлийн гэрээ бичгээр байгуулаагүй ба бусад зардал баримтгүй тул.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх хариуцагчийг ойролцоогоор 4 сая 3 сот 40 мянган төгрөг гаргуулахыг шийдвэрлэж, нэхэмжлэлийн бусад хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Нэхэмжлэгч нар зарим мөнгийг хариуцагчид шилжүүлсэн нь зарлагын бус орлого байсан тул буцаан шаардах үндэслэлгүй, учир нь шилжүүлсэн мөнгө нь буцаан шаардах эрхтэй хөрөнгө биш байна.
• Хариуцагч нэхэмжлэгчээс авсан зарим мөнгийг шударгаар, үндэслэлтэй олж авсан гэж үзсэн тул буцаан шаардах эрхгүй, учир нь хөрөнгө олж авсан этгээд болон үүрэг гүйцэтгэгч хооронд үүрэг үүсээгүй байна (Иргэний хууль 492.1, 493.1).
• Нэхэмжлэгч нар хариуцагчид шилжүүлсэн замын зардал, машин засвар зэрэг мөнгийг баримтаар нотлох үүргээ хэрэгжүүлээгүй тул гаргуулах үндэслэлгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).
• Зээлийн төлбөр болон хүүг орон сууц засварлах ажил гүйцэтгэх үүргээр сольсон гэж үзэх үндэслэлгүй тул хохирол тооцохгүй, учир нь талуудын хооронд ажил гүйцэтгэх гэрээ байгуулсан эсвэл хүсэл зориг илэрхийлсэн баримт байхгүй байна (Иргэний хууль 236.1.3).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талууд өмнөх үүргийг солихоор тохиролцсон гэж үзэхэд тухайн хүсэл зориг нь баримттай, хүчин төгөлдөр хэлбэрт орсон байх ёстой (Иргэний хууль 236.1.3).
• Буцаан шаардах эрх үүсэхэд хөрөнгө олж авсан этгээд болон үүрэг гүйцэтгэгч хооронд хууль ёсны үүрэг үүссэн байх шаардлагатай (Иргэний хууль 492.1).
• Нэхэмжлэгч нар нэхэмжлэлийн шаардлага болох мөнгийг баримтаар нотлох үүрэг нь тэдний үндэслэл болох тул баримтгүй мөнгийг гаргуулах боломжгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).