2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах болон арилжааны гэрээ — бетон зуурмаг бэлтгэн нийлүүлэх үүрэг биелүүлсэн боловч төлбөрийн үлдэгдэл болон алданги төлөөгүй. Бэлтгэн нийлүүлэгч тал гэрээний дагуу бетон зуурмаг нийлүүлж, тээврийн зардал болон бусад зардлыг тооцож дуусгасан боловч захиалагч тал төлбөрийн үлдэгдлийг хугацаандаа шилжүүлээгүй тул маргаан үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээний дагуу бетон зуурмаг нийлүүлсэн тул төлбөрийн үлдэгдэл болон гэрээнд заасан алдангийг гаргуулна гэж шаардсан.
• Хариуцагч: Шүүхэд бичгээр хариу тайлбар ирүүлээгүй, мэтгэлцэх эрхээ хэрэгжүүлээгүй.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэв. Хариуцагч тал нэхэмжлэлийг хүлээн авсан боловч Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 72.2, 72.3-т заасан журмын дагуу нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрсөн эсвэл татгалзсан үндэслэлээ ирүүлээгүй, мөн шүүхэд ирж тайлбар өгөөгүй тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрсөнд тооцож, хэргийг түүний эзгүйд шийдвэрлэв (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 100.3). Нэхэмжлэгч тал гэрээний дагуу бетон зуурмагийг нийлүүлсэн нь гэрээ дүгнэсэн акт болон бусад баримтаар тогтоогдсон тул төлбөрийн үлдэгдлийг төлөх үүрэгтэй. Хариуцагч тал төлбөрийг хугацаандаа шилжүүлээгүй тул гэрээний 2.6 дахь хэсэгт заасан алдангийг төлөх үүрэгтэй, учир нь гэрээнд төлбөр хоцорсон тохиолдолд хоног тутамд үнийн дүнгийн 0.3 хувиар алданги тооцохыг заасан байв (Иргэний хууль 232.3, 232.6).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хариуцагч тал нэхэмжлэлийг хүлээн авсан боловч хугацаанд хариу тайлбар ирүүлээгүй, шүүх хуралдаанд хүндэтгэх шалтгаангүйгээр оролцоогүй бол нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрсөнд тооцно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 72.2, 72.3, 100.3).
• Бараа бэлтгэн нийлүүлэгч нь гэрээний дагуу барааг нийлүүлсэн, худалдан авагч нь гэрээнд заасан үнийг төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 232).
• Гэрээнд төлбөрийн хугацаа хэтэрсэн тохиолдолд алданги тооцох нөхцөлийг тодорхой заасан бол тухайн нөхцөл биелсэн тохиолдолд алдангийг тооцож гаргуулна (Иргэний хууль 232.6).