2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс үүдэлтэй маргаан. Нэхэмжлэгч тал нефть бүтээгдэхүүн худалдах гэрээний дагуу төлбөрийн орлоцоонд авто машин шилжүүлэн авсан боловч хариуцагч тал гэрээнд заасан хэмжээний шатахууны нийлүүлэлтийг гүйцэтгэж чадаагүй тул үлдэгдэл төлбөр болон алдангийн төлбөр нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч тал гэрээний дагуу шатахуун нийлүүлэх үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээг цуцалж, авто машины үнийн зөрүү болон гэрээнд заасан алдангийг төлүүлэх шаардлагатай гэсэн.
• Хариуцагч: Шүүх хуралдаанд төлөөлөл оролцож, тайлбаргаа гаргаагүй тул нэхэмжлэлийг эсэргүүцээгүй гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагыг ханган, хариуцагчийг ойролцоогоор 98 сая төгрөгийн үлдэгдэл төлбөр төлөхийг шийдвэрлэв.

• Талуудын хооронд байгуулсан хэлцэл нь Иргэний хууль 243.1-д нийцсэн хүчинтэй хэлцэл байсан тул гэрээний дагуу үүрэг биелүүлэх үүрэг хүлээсэн.
• Хариуцагч тал гэрээнд заасан хугацаанд шатахуун нийлүүлээгүй тул Иргэний хууль 206.1, 208.1-д заасны дагуу үүргээ зохих ёсоор, шударгагүйгээр биелүүлээгүй гэж үзэв.
• Гэрээний дагуу нэг этгээд үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд нөгөө этгээд гэрээг цуцлах эрхтэй тул Иргэний хууль 225.1, 205.1-д үндэслэн гэрээг цуцалж, үнийн зөрүүг тооцох үндэслэлтэй болсон.
• Алдангийн шаардлагыг хангахгүй тул Иргэний хууль 5.6-д заасан алдангийн нөхөн төлбөрийг нэхэмжлэх үндэслэлгүй, учир нь шатахуун нийлүүлэх эцсийн хугацааг талууд харилцан тохиролцоогүй байсан.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний дагуу үүрэг хүлээсэн тал үүргээ зохих ёсоор, хугацаанд нь биелүүлээгүй бол гэрээг цуцлах болон хохирлыг барагдуулах эрхтэй (Иргэний хууль 205.1, 206.1, 225.1).
• Гэрээний нөхцөлд үйлдэл хийх эцсийн хугацааг тодорхой заагаагүй эсвэл харилцан тохиролцоогүй бол хугацаа хэтэрсэн тул алдангийн төлбөр тооцох үндэслэлгүй (Иргэний хууль 5.6).
• Хэрэв нэг тал гэрээний үүргээ биелүүлээгүй бол нөгөө тал гэрээг цуцалж, гэрээ байгуулагдсан үнийн зөрүүг нөхөн төлүүлэх эрхтэй (Иргэний хууль 205.1, 232.6).