2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах болон арилжааны гэрээ — тээвэрлэлтийн үйлчилгээний төлбөрийн илүү төлөгдсөн хэсгийг буцаан авах маргаан. Нэхэмжлэгч тал нь тээвэрлэлтийн үйлчилгээ үзүүлэх гэрээ байгуулж, төлбөрийг бүрэн шилжүүлсэн боловч гэрээний дагуу заасан хэмжээний тээвэрлэлт хийгдэж дуусаагүй тул илүү төлөгдсөн мөнгөө буцаан авахыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Тээвэрлэлтийн үйлчилгээ үзүүлэгч тал гэрээний үүргээ бүрэн биелүүлээгүй тул илүү төлөгдсөн төлбөрийн үлдэгдэл болон өмгөөллийн зардлыг гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Тээвэрлэлт хийх боломжгүй болсон нь хил хаагдсан зэрэг үл шалтгаалсан давагдашгүй хүчин зүйлээс шалтгаалсан тул үүрэг зөрчөөгүй, мөн төлбөрийн ханшийг өөрөөр тооцох ёстой гэж үзэн нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөөгүй.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндэслэл бүрэн хангагдсан гэж үзэн, илүү төлөгдсөн төлбөрийн үлдэгдлийг нэхэмжлэгчид буцаан олгох шийдвэр гаргав.

• Тээвэрлэлтийн хөлсийг ам.доллароор тохиролцсон боловч төлбөр тооцоог хийхдээ ханшийг хэрхэн тооцох талаар тусгайлан хэлэлцээгүй, мөн хариуцагч тал төлбөрийн ханшийг нягтлан бодох бүртгэлдээ хэрхэн бүртгүүлсэн талаар нэхэмжлэлийн талтай маргалдаж баримтаар няцаах үүргээ хэрэгжүүлээгүй тул нэхэмжлэлийн тал шаардах эрх үүсэх үеийн албан ёсны ханшаар тооцох нь зүйтэй гэж үзэв.
• Гэрээний дагуу тээвэрлэлт хийгдэх ёстой мөнгөн хөрөнгөөс гүйцэтгэгдэхгүй үлдсэн төлбөрийг буцаан олгох үүрэгтэй тул илүү төлөгдсөн мөнгө буцаан олгогдох ёстой (Иргэний хууль 205.1).
• Өмгөөллийн зардлыг гаргуулж авах шаардлага хангаагүй, учир нь гэрээний зөрчлийн улмаас гэрээ цуцлагдсан гэх үндэслэл тогтоогдоогүй тул хохиролд өмгөөлөгчийн зардлыг тооцох эрх үүсэхгүй (Иргэний хууль 227.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний дагуу гүйцэтгэгдэхгүй үлдсэн тээвэрлэлтийн төлбөрийн хэсгийг талууд гэрээ биелснээс олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1).
• Гэрээний нэг тал үүргээ зөрчсөн гэх үндэслэл тогтоогдоогүй, эсвэл нөгөө тал нь буруугүй тохиолдолд хохирлыг арилгуулах эрх үүсэхгүй (Иргэний хууль 227.1, 227.2).
• Гадаад валютын ханшийг тооцохдоо нэхэмжлэлийн тал шаардах эрх үүсэх үеийн албан ёсны ханшийг ашиглах нь зүйтэй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 63.2).