2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлэлт болон гэрээний алданги төлөх маргаан. Нэхэмжлэгч тал худалдан авах гэрээний дагуу тоног төхөөрөмж нийлүүлж, барааг хүлээлгэн өгсөн боловч хариуцагч тал гэрээнд заасан үлдэгдэл төлбөрийн бартерийн хэлбэрээр барааг шилжүүлэх үүргээ биелүүлээгүй байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Худалдах, худалдан авах гэрээний дагуу нийлүүлсэн барааны үлдэгдэл төлбөр болон гэрээнд заасан алдангийг гаргуулж өгөхийг шаардаж байна.
• Хариуцагч: Шүүх хуралдаанд ирж хариу тайлбар өгөхгүй, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрсөнд тооцогдох нөхцөл үүссэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэв. Хариуцагч тал нэхэмжлэлийг хүлээн авсан боловч Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 72.2, 77-ын дагуу үүргээ илэрхийлж, шүүхэд ирж тайлбар өгөөгүй тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрсөнд тооцох үндэслэлтэй болсон. Нэхэмжлэгч тал тоног төхөөрөмжийг хүлээлцсэн акт болон мэдэгдэл хүргүүлсэн баримтууд нь гэрээ байгуулсан болон барааг нийлүүлсэн бодит баримт болох тул худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулсан гэж үзлээ (Иргэний хууль 196.1.1, 243.1). Хариуцагч тал гэрээний дагуу төлбөрийн үлдэгдэл болох бартерийн зүйлийг шилжүүлээгүй тул үлдэгдэл төлбөрийг төлөх үүрэг үүссэн. Мөн талууд гэрээний хариуцлагын хүрээнд хоног тутамд үүргийн үнийн дүнгийн 0.1 хувийн алданги төлөхөөр тохиролцсон баримттай тул гүйцэтгэхгүй байгаа үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтэрч болохгүй алдангийг тооцох нь үндэслэлтэй (Иргэний хууль 232.4, 232.6).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талууд гэрээний гол нөхцөлийн талаар тохиролцож, эд хөрөнгийг шилжүүлсэн тохиолдолд худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулсан гэж үзнэ (Иргэний хууль 196.1.1, 243.1).
• Нэхэмжлэлийг хүлээн авсан боловч шүүхэд ирж тайлбар өгөхгүй, үүргээ илэрхийлэхгүй бол нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрсөнд тооцно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 72.2, 72.3, 77).
• Гэрээнд заасан алдангийн хэмжээ нь гүйцэтгэхгүй байгаа үүргийн үнийн дүнгийн тодорхой хувь (жишээ нь 50 хувь) хэмжээгээр хязгаарлагдсан бол тухайн хэмжээгээр алдангийг тооцох нь үндэслэлтэй (Иргэний хууль 232.4, 232.6).