Үйл явдал
Хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус байх, үл хөдлөх эд хөрөнгийг буцаан шилжүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч компани болон иргэн нь банкнаас зээл авч, барьцаа хөрөнгө болох үл хөдлөх эд хөрөнгийг барьцаалсан байсан тул цар тахлын улмаас зээлийн төлөлт доголдож эхэлсэн байна. Энэ үед банк нь зээлдэгчийн хүнд байдалд орсон нөхцөл байдлыг давуу талаа болгон ашиглаж, барьцаа хөрөнгийг өөрийн нэр дээр шилжүүлэх болон худалдах-худалдан авах гэрээг байгуулсан гэж маргаан үүсжээ.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Банк нь талуудын тэгш эрхийн зарчмыг зөрчиж, давагдашгүй хүчин зүйл болох цар тахлын үеийн хүнд байдлыг ашиглан, хөрөнгийг зах зээлийн үнэ болохоос хамаагүй хямд үнээр өөртөө олж авсан тул гэрээнүүд нь хүчин төгөлдөр бус гэж үзэж байна.
- Хариуцагч: Нэхэмжлэгч нарын шаардлагыг хүлээн зөвшөөрч байгаа боловч талууд өмнө нь эвлэрлийн гэрээ байгуулж, маргаан бүхий хөрөнгийг суллаж хүлээлгэн өгөхээр тохирсон тул энэ хэргийг хэрэгсэхгүй болгох ёстой гэж маргасан.
Шийдвэр ба үндэслэл
Шүүх нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хангаж, үл хөдлөх эд хөрөнгийг худалдах-худалдан авах болон зээлийн төлбөрт барьцаа хөрөнгийг тодорхой нөхцөлтэйгөөр тооцон шилжүүлэх гэрээнүүдийг хүчин төгөлдөр бус гэж шийдвэрлэв. Учир нь банк нь зээлдэгчийн хүнд байдалд орсон нөхцөл байдлыг ашиглан, зээл болон барьцааны гэрээний хугацаа дуусаагүй, хүчин төгөлдөр байхад нэг талын хүсэл сонирхлоор хөрөнгийг өөрийн нэр дээр шилжүүлэх гэрээг байгуулсан нь Иргэний хууль 56.1.1, 56.1.10, 56.5-д заасан хэлцэл хүчин төгөлдөр бус байх үндэслэл болсон тул гэрээнүүдийг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэв. Мөн банк нь гэрээнд заасан худалдах-худалдан авах үнийг бүрэн төлөөгүй байсан нь уг хэлцэл хүчин төгөлдөр бус байх баримт болсон тул Иргэний хууль 171.3-т үндэслэн шийдвэрлэв.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Зээлдэгч тал давагдашгүй хүчин зүйл болох цар тахлын улмаас хүнд байдалд орж, зээлийн төлөлт доголдож байх үед банк нь өөрийн давуу байдлыг ашиглан нэг талын хүсэл сонирхлоор хөрөнгийг өөрийн нэр дээр шилжүүлэн авах гэрээ байгуулсан нь талуудын тэгш эрхийн зарчмыг зөрчсөн тул уг хэлцэл хүчин төгөлдөр бус гэж үзнэ (Иргэний хууль 56.1.1, 56.1.10, 56.5, 171.3).
- Хэлцэл байгуулагдсан боловч гэрээнд заасан төлбөрийг гүйцэтгэж чадаагүй, төлбөр нь бүрэн төлөгдөөгүй байсан нь тухайн хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус байх үндэслэл болно (Иргэний хууль 171.3).
- Зээл болон барьцааны гэрээний хугацаа дуусаагүй, хүчин төгөлдөр байхад түүнийг орлох шинжтэй шинэ гэрээг байгуулсан нь хууль бус үйлдэл болно.
Өөр асуулт байна уу?
Монгол Улсын хууль, тогтоомж, шүүхийн шийдвэрийн санд суурилсан хиймэл оюунаас хүссэн асуултаа асуу
Асуух