Хөвсгөл аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрх шилжүүлсэн хэлцэл хүчин төгөлдөр бус болгох маргаан. Нэхэмжлэгч нь нөхөр болох хариуцагч нь гэр бүлийн маргаан үүссэн үед хамтран өмчлөх дундын эд хөрөнгөө бусдад арилжсан, худалдах, худалдан авах гэрээг зохиомол байдлаар хийсэн гэж үзэн, эд хөрөнгийг шилжүүлсэн хэлцлүүдийг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь гэрлэлт цуцлуулах болон хөрөнгө хуваах маргаан үүссэн үед улсын бүртгэлд өөрчлөлт оруулж, үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийг төрөл төрөгсдөдөө болон бусад этгээдэд худалдах, арилжаалах гэрээг дүр үзүүлэн хийсэн тул эдгээр хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус гэж үзэж байна.
• Хариуцагч: Үл хөдлөх эд хөрөнгө нь хариуцагчийн эцэг эхийн өмч байсан бөгөөд тэрээр санхүүгийн зорилгоор эцэг эхээсээ бэлэглэлээр авч, банкны барьцаанд тавьж зээл авч байсан тул эд хөрөнгийн өмчлөх эрх нь түүний хувийн өмч мөн гэж үзэж байна.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан. Учир нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрх нь улсын бүртгэлд бүртгэгдсэн этгээдийн нэр дээр байдаг тул улсын бүртгэлд өмчлөгчөөр бүртгэгдсэн этгээдийг тухайн эд хөрөнгийн өмчлөгч гэж үзнэ (Иргэний хууль 183.1, 109.3). Хариуцагч нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлд өмчлөгчөөр бүртгэгдсэн байсан тул тэрээр бусад этгээд тухайн эд хөрөнгийг өмчлөх эрхтэй эсэхийг шалгах үүрэггүй, мөн хэлцлийн үндсэн дээр эрх авч буй этгээд бүртгэлийн тэмдэглэлийг буруу ташаа гэж мэддэггүй бол буруу ташаа гэж үзэхгүй (Иргэний хууль 183.1). Гэр бүлийн гишүүний нэр дээр бүртгэгдсэн үл хөдлөх эд хөрөнгийг дундын өмч болгох эрхтэй боловч өмчлөгчөөр бүртгэгдээгүй байсан гэр бүлийн гишүүн нь эд хөрөнгийг захиран зарцуулах хэлцлийн хүчин төгөлдөр байдлын талаар маргах эрхгүй тул хариуцагч нарын хийсэн хэлцлүүдийг хүчин төгөлдөр бус болгох үндэслэлгүй (Иргэний хууль 128.2, 128.3).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Улсын бүртгэлд өмчлөгчөөр бүртгэгдсэн этгээдийг тухайн үл хөдлөх хөрөнгийн өмчлөгч гэж үзнэ (Иргэний хууль 183.1).
• Өмчлөгчөөр бүртгэгдээгүй байсан гэр бүлийн гишүүн нь эд хөрөнгийг захиран зарцуулах хэлцэл хийгдэх үед уг хэлцлийн хүчин төгөлдөр байдлын талаар маргах эрхгүй (Иргэний хууль 128.2, 128.3).
• Хэлцлийн үндсэн дээр эрх авч буй этгээд улсын бүртгэлийн тэмдэглэлийг буруу ташаа гэж мэддэггүй бол түүнийг үнэн зөв гэж үзнэ (Иргэний хууль 183.1).