2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Бусдын эзэмшил ашиглалтад байгаа газрын талаарх маргаан — хамтран өмчлөгч нарын зөвшөөрөлгүйгээр үл хөдлөх хөрөнгө барих, газрыг эзэмшиж ашигласан. Нэхэмжлэгч нар хамтран өмчлөгчөөр бүртгэлтэй газар дээр хариуцагч нар нь тэднийг мэдэгдэж, зөвшөөрөл авалгүйгээр орон сууц болон авто угаалгын газар барьж, ашиглаж байгаа гэж үзэн, барилга буулгаж, газрыг чөлөөлүүлэхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нар нь нэхэмжлэгч нарын зөвшөөрөлгүйгээр газар дээрээ барилга барьж, бизнес эрхэлж байгаа тул газрыг кадастрын хэмжээнд чөлөөлүүлэх шаардлагатай.
• Хариуцагч: Барилга нь нэхэмжлэгч нарыг газар өмчлөх эрх үүсэхээс өмнө баригдсан, мөн нэхэмжлэгч нар авто угаалгын газрыг барих үйлдлийг эс үйлдэхүйгээр зөвшөөрсөн тул хууль бусаар эзэмшиж байгаа гэж үзэхгүй.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Орон сууцны зориулалттай барилга нь нэхэмжлэгч нарт газар өмчлөх эрх үүсэхээс өмнө дийлэнх хэсэг нь баригдсан, мөн нэхэмжлэгч нь барилга барихтай холбоотой мөнгөн хөрөнгө дамжуулж зарцуулсан байсан тул нэхэмжлэгч нарыг барилга барихыг зөвшөөрсөн гэж үзнэ.
• Авто угаалгын газрын хувьд нэхэмжлэгч нар газар өмчлөгч байсан ч барилга барих үйлдлийг зогсоох арга хэмжээ хэрэгжүүлээгүй, эрхээ хамгаалах боломжтой байсан ч нотлоогүй байсан тул эс үйлдэхүйгээр зөвшөөрсөн гэж үзнэ.
• Хариуцагч нар нь бусад өмчлөгчдийн зөвшөөрлөөр авто угаалгын газар барьсан байх магадлалтай тул газрыг хууль бусаар эзэмшиж байгаа гэж шууд үзэх үндэслэлгүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Өмчлөгч нар газар дээрх барилга барих үйлдлийг эс үйлдэхүйгээр зөвшөөрсөн эсвэл барилга барих үйл явцад мөнгөн хөрөнгө зарцуулсан байсан бол тухайн барилгыг хууль бусаар барьсан гэж үзэх үндэслэлгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).
• Газар өмчлөх эрхтэй байх хугацаанд бусад өмчлөгч нарын барилга барих үйлдлийг зогсоох, эрхээ хамгаалах арга хэмжээ авч чадаагүй, нотлоогүй бол тухайн үйлдлийг зөвшөөрсөн гэж үзнэ.
• Хамтран өмчлөгчдийн дунд хэн нэгний зөвшөөрөлгүйгээр барилга барьсан гэх үндэслэл нь тухайн барилга өмчлөх эрх үүсэхээс өмнө баригдсан эсвэл бусад өмчлөгчдийн зөвшөөрөлтэй байсан баримтаар нягтлагдах ёстой.