2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Банкны зээлийн маргаан — зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлээгүй, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах. Зээлдэгч аж ахуйн нэгж нь зээлийн төлбөрийг хугацаанаас нь хойш олон сарын турш хэтрүүлэн төлөлгүй, зээлийн барьцаанд байгаа хөрөнгийг сольж барьцаалахаар тохиролцсон ч шинэ хөрөнгөө барьцаалаагүй байсан тул зээлийн үүрэг биелэхгүй болсон.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нь зээлийн төлбөрийг 500 гаруй хоног хэтрүүлж төлөөгүй тул үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж, үүргээ барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шаардлагатай гэж үзэв.
• Хариуцагч: Банк нь зээлийн гэрээг нэг талын санаачилгаар цуцлах эрхээ ашиглаагүй, хүүгийн тооцоолол үндэслэлгүй гэж маргав.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх зээлийн үндсэн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон төлөгдөөгүй үлдэгдэл мөнгийг гаргуулж, үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг шийдвэрлэв. Хариуцагч нь зээлийн гэрээнд заасан хугацаанд зээлээ эргүүлэн төлөөгүй тул гэрээнд заасан нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүрэгтэй, учир нь зээлийн гэрээний 2.4 тохиролцоо болон Иргэний хууль 453.1-д заасан үүрэг биелэхгүй бол хэтэрсэн хугацааны хүү төлөх тухай заалттай. Хариуцагч нь барьцааны зүйлээр үүргээ хангуулах талаар тайлбар гаргаагүй, эсэргүүцээгүй тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 42.4-ийн дагуу нэхэмжлэлийн тайлбарыг хүлээн зөвшөөрсөнд тооцно. Ипотекийн гэрээний дагуу барьцаа хөрөнгө нь зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг хангуулахаар тохиролцсон байсан тул Иргэний хууль 165.6 болон 175.1-д заасны дагуу үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр хангуулах эрхтэй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч гэрээнд заасан хугацаанд төлбөрөө төлөөгүй бол гэрээний үндсэн хүүгийн 20 хувиар хэтрэхгүй хэмжээний нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүрэгтэй (Зээлийн гэрээ, Иргэний хууль 453.1).
• Зээлийн барьцаа хөрөнгө нь зээлийн үүрэг, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг хангуулахаар тохиролцсон бол үүрэг биелэхгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр хангуулах боломжтой (Иргэний хууль 165.6, 175.1).
• Шүүхэд нэхэмжлэлийн шаардлага, тайлбарт хариуцагч эсэргүүцэл гаргаагүй бол тухайн тайлбарыг хүлээн зөвшөөрсөнд тооцно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 42.4).