2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах болон барьцааны гэрээний үүрэг гүйцэтгэх маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид арматур төмөр нийлүүлсэн боловч төлбөрийн үлдэгдэл болон гэрээнд заасан алдангийг төлөөгүй тул үлдэгдэл төлбөр, алдангийг гаргуулах, үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр хангуулах хүсэлтээр нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Өмнөх гэрээний төлбөр болон шинэ гэрээний төлбөрийг тооцож, нийт орчим 95 сая төгрөгийн үлдэгдэл төлбөр болон алдангийг гаргуулах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Үндсэн төлбөрөө бүрэн төлж барагдуулсан тул үлдэгдэл төлбөр байхгүй, нэхэмжлэгч тал алдангийг буруу тооцсон гэж эсэргүүцсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэсэгчилэн хүлээн авч, хариуцагчаас ойролцоогоор 79 сая төгрөгийг гаргуулж, үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг шийдвэрлэв.

• Талуудын байгуулсан худалдах-худалдан авах болон барьцааны гэрээ нь Иргэний хууль 42.2, 42.4-т заасан хэлцлийн хэлбэр, нөхцөлд нийцсэн тул хүчин төгөлдөр хэлцэл гэж үзсэн.
• Хариуцагч тал өмнөх гэрээний төлбөрийг шинэ гэрээний төлбөрт тооцуулах эсвэл 2 дахь гэрээний төлбөрийг төлсөн гэх баримт нотлогдоогүй тул нэхэмжлэгч талын төлбөрийн тооцоог бодит үнэн гэж үзсэн.
• Хариуцагч тал гэрээнд заасан төлбөр төлөх хугацааг хэтрүүлсэн тул Иргэний хууль 232.4-т заасны дагуу гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтрэхгүй алдангийг тооцох нь үндэслэлтэй гэж дүгнэв.
• Баримт бичгээр барьцаа хөрөнгийн гэрээ хүчин төгөлдөр болох нь тогтоогдсон тул Иргэний хууль 156.1, 156.2-т заасны дагуу үүрэг гүйцэтгэхгүй бол барьцаа хөрөнгөөр хангуулах нь зүйтэй гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Үүрэг гүйцэтгэгч нь ижил төрлийн хэд хэдэн үүргийн гүйцэтгэлийг хангах эрхтэй боловч төлбөрийн хугацаа болсон өрийг тэргүүн ээлжинд төлөх ёстой (Иргэний хууль 243.1).
• Худалдан авах гэрээний үүрэг гүйцэтгэгч нь барааг нийлүүлсэн тохиолдолд худалдан авагч нь тохиролцсон үнийг төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 243.1).
• Гүйцэтгээгүй үүргийн алдангийг тооцохдоо гэрээнд заасан хувь хэмжээ болон хуульд заасан хязгаарлалтыг (үнэний дүнгийн 50 хувь) баримтлах ёстой (Иргэний хууль 232.4).