2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Хамтран ажиллах гэрээ — зээлийн эрсдэл болон үүрэг гүйцэтгэхтэй холбоотой хохирлыг нөхөн төлүүлэх, шаардах эрхийг шилжүүлэн авах маргаан. Нэхэмжлэгч компани нь хариуцагч компанитай хамтран ажиллах гэрээ байгуулж, зээлдэгчдэд зээл олгох үйл ажиллагааг хариуцагчийн мэргэжилтнүүдийн дэмжлэгтэйгээр гүйцэтгэсэн байна. Гэвч хариуцагч тал зээл төлүүлэх үүргээ зохих ёсоор гүйцэтгэж чадаагүй, зээлийн эрсдэл нэмэгдсэн тул нэхэмжлэгч тал үүсээд буцгүй хохирлыг гаргуулж авахыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч тал хамтран ажиллах гэрээний дагуу зээл төлүүлэх үүргээ биелүүлээгүй, зээлийн эрсдэлийг хянаж чадаагүй тул үүсээд хохирлыг нөхөн төлөх ёстой гэж үзэв.
• Хариуцагч: Гэрээний дагуу зээл төлүүлэх чиг үүргийг гүйцэтгэж, холбогдох зардлыг төлж ирсэн тул гэрээний үүргээ зөрчөөгүй гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан.

• Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид гэрээний дагуу шүүх болон холбогдох хуулийн дагуу зээлийг төлж дуустал төлөөлөх үүргийг шаардаж байсныг баримтаар нотлоогүй тул хариуцагч тал гэрээний үүргээ зохих ёсоор гүйцэтгэсэн гэж үзэв.
• Хариуцагч тал зээл төлүүлэх чиг үүргийн хүрээнд холбогдох зардлыг төлж ирсэн баримттай тул гэрээний үүрэг зөрчсөн, хохирол учирсан гэх үндэслэлгүй байна.
• Талууд гэрээ байгуулах, түүний агуулгыг тодорхойлох эрхтэй тул зээлдэгч нараас шаардах эрхийг шилжүүлэн авахыг даалгах тухай нэхэмжлэлийн шаардлага нь хууль зүйн үндэслэлгүй тул хэрэгсэхгүй болгох үндэслэлтэй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний талууд хуулийн хүрээнд гэрээг чөлөөтэй байгуулж, түүний агуулгыг өөрсдөө тодорхойлох эрхтэй тул шүүхээс шаардах эрхийг шилжүүлэн авахыг даалгах нь үндэслэлгүй (Иргэний хууль 89).
• Үүрэг гүйцэтгэгч хүлээсэн үүргээ зохих ёсоор гүйцэтгэсэн нь батлагдсан тохиолдолд үүрэг гүйцэтгүүлэгч хохирлоо арилгуулах эрхгүй (Иргэний хууль 29).
• Шаардах эрх эзэмшигч гуравдагч этгээдтэй байгуулсан гэрээний үндсэн дээр үүрэг гүйцэтгэгчийн зөвшөөрөлгүйгээр шаардах эрхээ шилжүүлж болно (Иргэний хууль 23.2).