2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — зээл төлбөрийн үлдэгдэл болон барьцаа хөрөнгийг чөлөөлөх тухай. Нэхэмжлэгч нар хадгаламж зээлийн хоршооноос зээл авсан бөгөөд зээлээ бүрэн төлж дуусгасан, мөн нэмэлт мөнгө бэлнээр өгч хаасан тул барьцаа хөрөнгөө чөлөөлүүлэх, зээлийн хүүг бууруулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч хоршоо нь зээл олгохдоо хууль ёсны дараалал болон гишүүнчлэлийн шаардлагыг зөрчсөн гэж үзэж байгаа ч зээлийн үлдэгдэл байгаа тул барьцааг чөлөөлөх боломжгүй гэсэн асуудал үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлээ бүрэн төлж барагдуулсан, мөн нэмэлт 9 сая төгрөгийг бэлнээр өгч зээл хаахаар тохирсон тул барьцаа хөрөнгийг чөлөөлүүлэх, хоршоо нь хууль зөрчсөн тул нэмэгдүүлсэн хүүг тооцохгүй байх шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Зээлийн гэрээ нь хүчин төгөлдөр байсан, нэхэмжлэгч нар зээлийн үлдэгдэл төлөөгүй тул барьцаа хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар борлуулах эрхтэй, мөн Иргэний хуулийн дагуу нэмэгдүүлсэн хүү тооцох боломжтой гэсэн байр суурьтай.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэгчийн барьцаа хөрөнгийг чөлөөлүүлэх тухай шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, харин хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг үндэслэн нэхэмжлэгч нараас ойролцоогоор 18 сая төгрөгийн зээлийн үлдэгдэл гаргуулах шийдвэр гаргав.

• Нэхэмжлэгч нар зээлийн үлдэгдэл төлөөгүй, зөвхөн 44 сая орчим төгрөгийн төлбөр хийсэн тул барьцаа хөрөнгийг чөлөөлөх үндэслэлгүй, учир нь зээлийн үүргийн гүйцэтгэл бүрэн хийгдээгүй байна (Иргэний хууль 165.1).
• Зээлийн үлдэгдэл байгаа тул хариуцагч нь ипотекийн зүйл болох үл хөдлөх эд хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар борлуулах эрхтэй, учир нь үүрэг гүйцэтгэгч үүргээ зохих ёсоор гүйцэтгээгүй байна (Иргэний хууль 175.1).
• Зээлийн гэрээ нь барьцааны гэрээтэй хамт байгуулсан, улсын бүртгэлд бүртгэгдсэн тул хүчин төгөлдөр байна (Иргэний хууль 166.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлийн үүргийн гүйцэтгэл бүрэн хийгдэж дууссан тохиолдолд л барьцаа хөрөнгийг чөлөөлөх үндэслэлтэй байдаг (Иргэний хууль 165.1).
• Зээлдэгч үүргээ зохих ёсоор гүйцэтгэхгүй бол зээлдүүлэгч барьцаа хөрөнгийг шүүхийн шийдвэрийн дагуу албадан худалдаагаар борлуулах эрхтэй (Иргэний хууль 175.1).
• Зээлийн гэрээнд нэмэгдүүлсэн хүү тооцохоор заасан бол энэ нь хууль ёсны зохиогдол гэж үзнэ (Иргэний хууль 452.2).