Тогтоол №169594

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нь газар өмчлөх эрхийн улмаас үүссэн маргааныг шийдвэрлүүлэхээр шүүхэд хандсан. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх нь тухайн иргэний газар өмчлөх эрхийг хүлээн зөвшөөрч, холбогдох шийдвэрийг гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хянан үзэж, газар өмчлөх эрхийн асуудлыг зохицуулсан хуулийн зүйл заалтыг зөв хэрэглэсэн гэж дүгнэн, шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгчийн хүү Ш.ДЖа нь Д ТӨХК-д ажиллаж байгаад 2018 оны 01 дүгээр сарын 08-нд үйлдвэрлэлийн ослын улмаас нас барсан. - **Нэхэмжлэгч**: Х.Б нь Д ТӨХК-иас 36 сарын цалинтай тэнцэх 122,778,000 төгрөгийн нөхөн төлбөр гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Д ТӨХК нь нас барсан ажилтны ар гэрт 72 сарын цалинтай тэнцэх нөхөн төлбөрийг хууль ёсны эхнэр Б.Бт олгосон тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - 2018 оны 01 дүгээр сарын 08-нд Д ТӨХК-ийн турбин цехийн турбоагрегат №2-ын хурц уурын шугам задарснаас Ш.ДЖа ажлын байрандаа амиа алдсан. - Үйлдвэрлэлийн осол, хурц хордлогыг судлан бүртгэсэн актаар уг ослыг үйлдвэрлэлийн осол гэж тооцсон. - Д ТӨХК-ийн Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн 2018 оны 04 дүгээр сарын 05-ны өдрийн 8 дугаар тогтоолоор Ш.ДЖа-ийн ар гэрт 72 сарын дундаж цалинтай тэнцэх 245,556,330 төгрөгийг хууль ёсны эхнэр Б.Б-ийн дансанд шилжүүлсэн. Мөн оршуулга, буяны ажилд нийт 15,134,000 төгрөгийг шилжүүлсэн. - Нэхэмжлэгч Х.Б нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 125.1-д зааснаар нөхөн төлбөрийн тодорхой хэсгийг авах эрхтэй гэж үзсэн. - Хариуцагч Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 97.1.2-т зааснаар нөхөн төлбөрийг "нэг удаа" олгохоор заасан тул нэхэмжлэлийг эсэргүүцсэн. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2023-04-12, **Дугаар**: 102/ШШ2023/01412 - Нэхэмжлэгч Х.Б-ийн Д ТӨХК-д холбогдох 36 сарын цалинтай тэнцэх нөхөн төлбөр 122,778,000 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - Нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 771,840 төгрөгийг улсын төсвөөс буцаан олгохоор шийдвэрлэсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Шүүх нэхэмжлэгчийн хүү Ш.ДЖа үйлдвэрлэлийн ослоор нас барсан, түүний ар гэрт хариуцагч Д ТӨХК-иас Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 97.1.2 болон Хамтын гэрээний 8.1-д заасны дагуу 72 сарын дундаж цалинтай тэнцэх нөхөн төлбөрийг нэг удаа олгосон үйл баримтыг тогтоосон. - Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 97.1.2-т "нэг ба түүнээс дээш удаа нөхөн төлөх" гэж заасан хэдий ч, Д ТӨХК-ийн захиргаа, ҮЭХ-ны хооронд байгуулсан Хамтын гэрээний 8.1-т "нэг удаа хууль тогтоомжинд заасан хэмжээгээр нөхөн төлбөр олгоно" гэж тодорхойлсон. - Хариуцагч нөхөн төлбөрийг хохирогчийн хууль ёсны эхнэр Б.Бт олгосон нь хууль тогтоомж болон байгууллагын дотоод гэрээний дагуу “ар гэрт нь” нэг удаа олгосон гэж үзсэн. - Иймд нэхэмжлэгч Х.Б нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 125.1-д зааснаар дахин нөхөн төлбөр шаардах эрхгүй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн М. Энхмаа нь НБД-тай холбоотой эрх ашгийн зөрчлийг шийдвэрлүүлэхээр шүүхэд хандсан. АНХАН ШАТ: Шүүх нь гомдлыг бүхэлд нь хангаж, эрх ашиг зөрчигдсөнийг тогтоож, НБД-аас тодорхой арга хэмжээ авахыг үүрэг болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, эрх зүйн үндэслэлийг нь зөв гэж үзсэн. Хууль тогтоомжийн дагуу эрх ашгийг хамгаалах, зөрчлийг арилгах шаардлагатай байсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн Х нь иргэн Ц-ээс нэхэмжилсэн нэхэмжлэлийн дагуу шүүхэд хандсан. Хэргийн гол маргаан нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн эрхтэй холбоотой байв. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүхээс иргэн Х-ийн гаргасан нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэв. Шүүх Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудыг үндэслэн шийдвэрээ гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүх анхан болон давàа шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Шүүх нь эд хөрөнгийн эрхийг тогтоохдоо хуульд заасан журмыг баримталсан нь зөв гэж үзсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн [нэр] нь [нэр]-д холбогдуулан орон сууцны өмчлөх эрхийг хүлээн зөвшөөрүүлэх, гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлага гаргажээ. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх нь нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, орон сууцны өмчлөх эрхийг тогтоож, гүйцэтгэлийн арга хэмжээ авахаар шийдвэрлэв. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Хуулийн дагуу орон сууцны өмчлөх эрхийг тогтоох үндэслэлтэй гэж үзэв.