Тогтоол №165413

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууцны өмчлөх эрхийн гэрчилгээг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгох, улсын бүртгэлд бүртгэлтэй орон сууцны өмчлөгчөөр өөрсдийгөө тогтоолгох, өмчлөх эрхийн гэрчилгээг гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, төлсөн улсын тэмдэгтийн хураамжийг улсын орлогод үлдээсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нар анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, хуулийг буруу тайлбарласан, бодит байдалд үнэлэлт дүгнэлт өгөөгүй гэж гомдол гаргасан. Хариуцагч Н.Бч, Ц.Бяр нар нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрч, хариуцагч "И" ХХК, Л.Нж нар эс зөвшөөрч маргажээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Ц.Бяр, Л.Нж нарын хооронд байгуулагдсан орон сууц бэлэглэлийн гэрээ нь халхавчилсан хэлцэл бөгөөд хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоосон. Хувьцаа худалдах гэрээний үнийн төлбөрт орон сууц шилжүүлэх зорилготой байсан. "И" ХХК-тай байгуулсан худалдах, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгох, улсын бүртгэлд бүртгэлтэй орон сууцны өмчлөгч болохыг тогтоолгох, өмчлөх эрхийн гэрчилгээг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч орон сууц худалдан авсан гэх хэлцлээ хүлээн зөвшөөрч, өмчлөх эрх шилжүүлэхийг шаарджээ. Хариуцагч талууд гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, эрхээ хэрэгжүүлээгүй, хууль бус эзэмшилтэй холбоотой талаар маргажээ. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хангаж, орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоон, өмчлөх эрхийг шилжүүлэхийг даалгаж, хариуцагчдын сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгожээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч "ЭТЭ" ХХК-ийн давж заалдах гомдлыг үндэслэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь болон сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэгч, "ЭТЭ" ХХК-ийн хооронд ямар нэгэн гэрээний үүрэг үүсээгүй, улсын бүртгэлд "ЭТЭ" ХХК өмчлөгчөөр бүртгэгдсэн тул нэхэмжлэгчийн өмчлөх эрх тогтоолгох, шилжүүлэхийг даалгах шаардлага үндэслэлгүй. Нэхэмжлэгч нь гэрээгээр эзэмшилдээ авсан нь шударга эзэмшигчийн эрхтэй хамаарах боловч энэ нь өмчлөх эрхийг шилжүүлэх үндэслэл болохгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь өөрийн өмчлөлийн орон сууцыг хариуцагч хууль бус эзэмшилээс чөлөөлүүлэх шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь өмчлөх эрхээ хууль ёсоор олж авсан гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. Иргэний хуулийн 106.1-д заасан үндэслэл тогтоогдохгүй гэж үзсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангаж, анхан шатны шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. Орон сууцны өмчлөх эрх хууль ёсны дагуу шилжсэн, улсын бүртгэлд баталгаажсан байсныг тогтоосон. Хариуцагчийн эзэмшил хууль бус гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх хэргийн баримтыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн дагуу үнэлээгүй, Иргэний хуулийн 106.1-ийн зохицуулалтыг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн. Өмчлөх эрх нь орон сууц хувьчлалаас эхлэн гэрээ болон улсын бүртгэлд шилжин тогтсон. Нэхэмжлэгч нь улсын бүртгэлд бүртгэлтэй өмчлөгч бөгөөд түүний өмчлөх эрх хууль ёсны.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь өөрийн эзэмшлийн орон сууцыг хариуцагч хувьчилж авсан нь хууль бус болохыг тогтоолгож, эзэмшигчээр нь тогтоолгох нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь байрыг хууль ёсоор хувьчилж авсан гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Байрыг эзэмших хугацаа дууссан, гэрээ сунгуулаагүй, өөр айл оруулсан нь гэрээний нөхцөл зөрчсөн, хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэж үзэн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь байр эзэмших эрхээ хууль бусаар алдсан, хариуцагчийн эзэмшил хууль бус, гэрээ сунгуулах эрхтэй, байрны өмчлөгч өөрчлөгдөхөд гэрээ хүчин төгөлдөр үлдэнэ, хөөн хэлэлцэх хугацаа эрх үүссэнээс тоологдоно гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэгч нь орон сууц эзэмших эрхээ 1994 оноос хойш 20 гаруй жил хамгаалаагүй, эрхээ хамгаалахаар шүүхэд хандах хөөн хэлэлцэх хугацааг алдсан. Хариуцагч Т.Г-д орон сууц хувьчлах ажиллагаа нь хууль ёсны, хувьчлалтай холбоотой гомдол байхгүй тул орон сууц хувьчлалын ажиллагааг хууль ёсны, орон сууц өмчлөх эрхийн гэрчилгээг хүчин төгөлдөр гэж үзэх нь зүйтэй. Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хуульд нийцсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Н.М нь "..." ХХК-тай орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулж, үнийг төлсөн боловч орон сууцны өмчлөх эрх шилжигдээгүй, харин өөр орон сууц хүлээлгэн өгсөн. "..." ХХК болон "..." ХХК-ийн хоорондын гэрээний үүрэг биелэгдээгүйгээс өмчлөх эрхийн гэрчилгээг гаргуулж чадахгүй байна. - **Нэхэмжлэгч**: Н.М нь орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоолгох, өмчлөх эрх шилжүүлэхийг "..." ХХК-д даалгахыг хүссэн. - **Хариуцагч**: "..." ХХК нь нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрч, орон сууцны талбайн зөрүү үнэ 13,483,729 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. "..." ХХК нь үндсэн нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, хууль бус эзэмшлээс орон сууц чөлөөлүүлэх сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-01-12, **Дугаар**: 183/ШШ2022/00121 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгч Н.Мыг орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоож, өмчлөх эрхийг шилжүүлэхийг "..." ХХК-д даалгаж, хариуцагч нарын сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1, 109.1, 112.1, 243.1, 252.1, 253.1, 254.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2022-04-08, **Дугаар**: 210/МА2022/00663 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч "..." ХХК - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, үндсэн болон сөрөг нэхэмжлэлүүдийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1, 243.1, 251.1-д заасан үндэслэлгүй. Нэхэмжлэгч, "..." ХХК-ийн хооронд гэрээний харилцаа үүсээгүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2022-07-06, **Дугаар**: 210/МА2022/00663 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Н.М - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч Н.М болон хариуцагч "..." ХХК-ийн хооронд Иргэний хуулийн 243.1-д заасан худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулагдсан нь зөв боловч, "..." ХХК нь гэрээгээр тохирсон 65 тоотын орон сууцыг шилжүүлэх боломжгүй болсон. - Хожим нь 63 тоотын 54.98 м.кв орон сууцыг шилжүүлэхээр нэмэлт өөрчлөлт оруулж, хүлээлгэн өгсөн. - Гэвч 63 тоот орон сууц "..." ХХК-ийн өмчлөлд бүртгэгдсэн бөгөөд "..." ХХК нь "..." ХХК-тай байгуулсан ажил гүйцэтгэх гэрээний үүргээ бүрэн биелүүлсэн нөхцөлд л орон сууцыг авах эрх үүснэ. Энэ нөхцөл бүрдээгүй байна. - Анхан шатны шүүх 65 тоот орон сууцыг гэрээний зүйл доголдолтой гэж үзэхдээ тухайн орон сууц нэг бүрийн шинжээр тодорхойлогдох эд хөрөнгө болохыг харгалзаагүй нь алдаатай. Иргэний хуулийн 254.1-д заасан доголдолтой эд хөрөнгийг солиулах нь төрлийн шинжээр тодорхойлогдох эд хөрөнгийн хувьд боломжтой. - "..." ХХК нь 63 тоот орон сууцны өмчлөх эрхийг өөртөө олж аваагүй, өмчлөгч болох эрх үүсээгүй тул нэхэмжлэгч Н.М нь "..." ХХК-тай аливаа гэрээ байгуулаагүй байхад Иргэний хуулийн 243.1-д зааснаар өмчлөгч "..." ХХК-д холбогдуулан шаардлага гаргах үндэслэлгүй. - Нэхэмжлэгч Н.М нь 63 тоот орон сууцны эзэмшлийг "..." ХХК болон "..." ХХК-тай байгуулсан гэрээг үндэслэн, "..." ХХК-тай байгуулсан худалдах-худалдан авах гэрээгээр төлбөр төлж шударгаар олж авсан тул Иргэний хуулийн 106.1-д заасны дагуу шударга эзэмшигч нь шаардлага хангагдах хүртэл эд хөрөнгийг буцаан өгөхөөс татгалзах эрхтэй. - Иймд давж заалдах шатны шүүх үндсэн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь хуульд нийцсэн. Харин "..." ХХК-ийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь Иргэний хуулийн 106.1-ийг зөв тайлбарлаж хэрэглэсэн байна.