© 2026 ХуульTech

Нийтлэл Блог

Шүүхийн шийдвэр №163998 | ХуульTech

Иргэн хэрэг·Анхан шатны шүүх

Тогтоол №163998

Shuukh.mn дээр үзэх ↗

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

Үйл явдал: Нэхэмжлэгч Х.Заяа нь өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгох зорилгоор 1982-1989 оны хооронд Хөвсгөл аймгийн "Мөрөн" нэгдэлд малчнаар ажиллаж байсан байдлаа тогтоолгох хүсэлт гаргасан.
Нэхэмжлэгч: Иргэн Х.Заяа.
Хариуцагч: Байхгүй (Ажиллаж байсан байдал тогтоолгох онцгой ажиллагааны хэрэг).

📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД

Архивын лавлагаа болон тухайн үеийн цалингийн цэс, ажилд томилсон тушаалын хуулбарууд.
Хамт ажиллаж байсан гэрчүүдийн мэдүүлэг (нэхэмжлэгчийг тухайн хугацаанд малчнаар ажиллаж байсныг баталсан).
Нэхэмжлэгчийн хөдөлмөрийн дэвтэр зөрчилтэй эсвэл үрэгдсэн тул шүүхэд хандсан.

🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

Өдөр: 2024-11-13, Дугаар: 155/ШШ2024/01088
Нэхэмжлэгч Х.Заяаг 1982-01-01-ээс 1989-12-31-ний өдрийг дуустал Хөвсгөл аймгийн "Мөрөн" нэгдэлд малчнаар ажиллаж байсан байдлыг тогтоож шийдвэрлэв.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 135.2.6-д зааснаар ажиллаж байсан байдлыг тогтоох баримт бичиг үрэгдсэн, дахин сэргээх боломжгүй тохиолдолд шүүх тогтооно.
Хэрэгт цугларсан архивын баримтууд болон гэрчүүдийн мэдүүлэг нь нэхэмжлэгчийн ажиллаж байсан хугацааг эргэлзээгүй нотолж байна.
Нэхэмжлэгчийн гаргаж өгсөн баримтууд нь хуульд заасан нотлох баримтын шаардлага хангасан, хоорондоо зөрүүгүй гэж шүүх дүгнэв.

Өөр асуулт байна уу?

Монгол Улсын хууль, тогтоомж, шүүхийн шийдвэрийн санд суурилсан хиймэл оюунаас хүссэн асуултаа асуу

ХуульGPT-ээс асуух

Ижил төстэй 5 тогтоол

Тогтоол №25938·Иргэн · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Талуудын хооронд байгуулагдсан зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс үүссэн маргаан. Нэхэмжлэгч нь зээлийн үндсэн төлбөр, хүү, алданги нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: Г.Б - Зээлийн гэрээний үүрэгт 15,000,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Б.Э - Мөнгө хүлээн аваагүй, гэрээ байгуулагдаагүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-10-14, **Дугаар**: 183/ШШ2022/02318 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, хариуцагчаас 12,500,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1-д зааснаар зээлийн гэрээ байгуулагдсан нь тогтоогдсон. Харин хүү болон алдангийн тохиролцоог бичгээр хийгээгүй тул Иргэний хуулийн 282.3, 232.3-т зааснаар хүү, алданги гаргуулах үндэслэлгүй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-12-23, **Дугаар**: 210/МА2023/00018 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлсэн, зээлийн мөнгө хүлээн аваагүй байхад шийдвэр гаргасан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний хуулийн 281.1-д зааснаар зээлийн гэрээ нь мөнгө шилжүүлэн өгснөөр байгуулагдсанд тооцогдоно. Хэрэгт авагдсан дансны хуулгаар мөнгөн хөрөнгө шилжсэн нь нотлогдсон. - Хариуцагч нь мөнгөн хөрөнгийг хүлээн аваагүй гэх тайлбараа Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2, 38.1-д заасны дагуу баримтаар нотлоогүй. - Талууд зээлийн хүү, алдангийн талаар бичгээр тохиролцоогүй тул анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн 282.3, 232.3-т заасан шаардлага хангаагүй гэж дүгнэн хүү, алдангийг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв байна. - Анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчөөгүй, хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.
Тогтоол №184029·Иргэн · Анхан шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс үүссэн үндсэн зээл, хүү, алданги гаргуулах тухай маргаан. - **Нэхэмжлэгч**: Гэрээний үүрэг шаардаж буй зээлдүүлэгч. - **Хариуцагч**: Б.Хишигбат. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Талуудын хооронд байгуулагдсан зээлийн гэрээ болон мөнгө шилжүүлсэн дансны хуулга. - Хариуцагч зээл авсан үйл баримт болон төлбөрийн үлдэгдлийг хүлээн зөвшөөрсөн тайлбар. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2025-04-17, **Дугаар**: 191/ШШ2025/03242 Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, хариуцагчаас зээлийн төлбөрт 15,200,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэв. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний хуулийн 281.1-д зааснаар зээлдэгч нь зээлж авсан мөнгийг тохирсон хугацаанд буцаан төлөх үүрэгтэй. - Талууд гэрээгээр алданги тооцохоор тохиролцсон нь Иргэний хуулийн 232.6-д нийцсэн байна. - Хариуцагч гэрээний үүргээ хугацаандаа биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч гүйцэтгээгүй үүргийн гүйцэтгэлийг шаардах эрхтэй. - Хариуцагчийн санхүүгийн хүндрэлтэй байгаа гэх тайлбар нь хуульд заасан үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй.
Тогтоол №171345·Иргэн · Анхан шат
ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн өөртөө харьяалагдахгүй гэрийг бусдын эд хөрөнгөнд хохирол учруулсан үндэслэлээр шүүхэд нэхэмжилжээ. АНХАН ШАТ: Шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, гэрийн эзэн этгээдийг хохирлыг барагдуулах үүрэгтэй хэмээн үзжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гэрийн эзэн нь бусдын эд хөрөнгөнд учруулсан хохирлыг Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудыг үндэслэн барагдуулах ёстой гэсэн дүгнэлт хийжээ.
Тогтоол №28343·Иргэн · Давж шат
ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай байгуулсан гэрээний дагуу буюу хариуцагчийн үйлдлээс болж учирсан гэм хорын улмаас эвдэрсэн барилгын засвар болон нөхөн төлбөр шаардсан. Хариуцагч нь үйлдэл хийснээ хүлээн зөвшөөрч, бодит хохирлыг барагдуулах үүрэгтэй боловч учирсан хохирлын хэмжээ болон нөхөн төлбөрийн үнийн дүн дээр маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 9,513,500 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь үндэслэлгүй, таамагт тулгуурласан, учруулсан хохирлыг бүрэн барагдуулаагүй гэж гомдол гаргасан. Хариуцагчийн өмгөөлөгч нь анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзэж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхээр тогтсон. Учир нь, барилгын насжилт, өмнөх гэмтлийг засварлаагүй зэрэг нөхцөл байдлыг харгалзан үзэж, учирсан хохирлыг Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудын дагуу тодорхойлсон. Нэхэмжлэгчийн нэхэмжилсэн барилгыг буулгаж шинээр барих зардлыг шууд хариуцагчаар төлүүлэх нь хуульд нийцэхгүй гэж үзсэн.
Тогтоол №18456·Иргэн · Давж шат
ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нь хашаагаа буулгах явцад эвдэл үүсгэсэн хэмээн нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хангаж, учруулсан хохирлыг барагдуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхны шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, эвдрэл үүсээгүй, нэхэмжлэгчийн буруутай үйл ажиллагаанаас үүдэлтэй гэж маргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхны шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Хашаа буулгах ажиллагаа нь тодорхой хэмжээний хөдөлмөр шаардсан бөгөөд иргэний эрх ашгийг хөндсөн байна. Хариуцагч нь буулгах ажиллагааны явцад учирсан хохирлыг нөхөн төлөх үүрэгтэй.