Төв аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Эд хөрөнгийн доголдол арилгасан зардлыг нэхэмжлэх маргаан — худалдан авсан техник хэрэгслийн чанарын дутагдлыг засахад гарсан зардлыг нэхэмжлэх. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас худалдан авсан тракторын эвдрэлийг засуулахад ойролцоогоор 9 сая төгрөгийн зардал гарсан тул түүнийг нэхэмжилсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Худалдан авсан техник хэрэгсэл нь ашиглахад боломжгүй, чанарын доголдолтой байсан тул засварлах, сэлбэг авах, тээвэрлэх зэрэгт гарсан зардлыг хариуцагчаас гаргуулах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Тракторын эвдрэлийг засаж өгөхөөр тохиролцоогүй, харин ч нэхэмжлэгч нь шүүхийн шийдвэрийг биелүүлэхэд саад болсон тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. Учир нь нэхэмжлэгч нь эд хөрөнгийг шилжүүлэн авснаас хойш доголдлыг илрүүлж, гомдлын шаардлага гаргах хугацааг хэтрүүлсэн байна. Иргэний хууль 254.6-д заасны дагуу эд хөрөнгийг өмчлөх эрхийг шилжүүлэн авснаас хойш зургаан сарын дотор доголдлыг илрүүлсэн тохиолдолд гомдлын шаардлага гаргах эрхтэй байдаг тул нэхэмжлэгч 2019 оны 4 дүгээр сард тракторыг авсан боловч гомдлоо 2024 оны 1 дүгээр сард гаргасан нь хугацаа хэтэрсэн байна. Мөн өмнөх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаагаар нэхэмжлэлийг буцаасан захирамж гарсан бөгөөд түүний дараах 6 сарын хугацаанд гомдлоо гаргаагүй, хүндэтгэн үзэх шалтгаан баримтлаагүй тул хугацаа хэтэрсэн гэж үзэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Эд хөрөнгийн доголдлыг арилгахад гарсан зардлыг нэхэмжлэх эрх нь эд хөрөнгийг өмчлөх эрхийг шилжүүлэн авснаас хойш тодорхой хугацаанд (6 сар) хязгаарлагддаг (Иргэний хууль 254.6).
• Гомдлын шаардлагыг гаргах хугацаа хэтэрсэн тохиолдолд хүндэтгэн үзэх шалтгаан баримтлаагүй бол тухайн эрх нь хэрэгжих боломжгүй болно.
• Худалдах-худалдан авах гэрээ бичгээр байгуулагдаагүй байсан ч урьдчилгаа төлбөр гүйцэтгэсэн бодит үйл баримт байгаа нь гэрээ байгуйг батална (Иргэний хууль 243.1).