Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрх зөрчигдсөн, орон сууц албадан чөлөөлүүлэх тухай маргаан. Өмчлөгч нь улсын бүртгэлээр бүртгэгдсэн орон сууцандаа хариуцагч хууль бусаар оршин сууж байгаа тул чөлөөлүүлж өгөхийг шаардсан. Хариуцагч нь тухайн орон сууцыг өөр компаниас гэрээний үндсэн дээр худалдан авах тохиролцоо хийж, төлбөр нь төлөгдсөн, эзэмшил нь тогтоогдсон гэж үзэн маргаан үүсгэсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээтэй тул өөрийн өмчлөх эрхийг хамгаалахын тулд хариуцагчийг орон сууцаас чөлөөлүүлэх шаардлагатай гэсэн.
• Хариуцагч: Орон сууцыг компаниас худалдан авах гэрээ байгуулж, мөнгөн төлбөр хийсэн, эзэмшил нь тогтоогдсон тул хууль бус эзэмшиж байгаагүй гэж үзэн нэхэмжлэлийг эсэргүүцсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг ханган, хариуцагчийг орон сууцыг албадан чөлөөлүүлж, улсын тэмдэгтийн хураамжийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгохыг шийдвэрлэв.

• Хариуцагч нь орон сууцыг худалдан авах гэрээ байгуулж, төлбөр төлсөн баримт гаргасан боловч уг компани нь тухайн орон сууцыг өмчлөгчийн хувиар эсхүл гэрээний үндсэн дээр захиран зарцуулах эрхтэй байсан нь нотлогдоогүй тул хариуцагчийн эзэмшил нь гэрээний үндсэн дээрх хууль ёсны эзэмшил гэж үзэх боломжгүй байна.
• Нэхэмжлэгч нь өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээтэй тул өмчлөгчийн эрх нь хуулиар тогтоогдсон байна.
• Өмчлөгч нь бусдад гэм хоруучруулах замаар өмчлөх эрхээ урву ашиглахгүй байх ёстой тул нэхэмжлэгчийн өмчлөх эрх зөрчигдсөн нь тогтоогдсон (Иргэний хууль 101.2).
• Өмчлөх эрх зөрчигдсөн тохиолдолд өмчлөгч нь зөрчлийг арилгуулах, саад болж буй үйлдлийг зогсоох эрхтэй тул хариуцагчийн хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлж, эрхээ хамгаалуулах үндэслэлтэй (Иргэний хууль 106.2, 106.3).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Өмчлөгч нь хуулиар тогтоосон хэмжээний дотор өөрийн зүйлээ чөлөөтэй эзэмшиж, аливаа халдлагаас хамгаалах эрхтэй (Иргэний хууль 101.1).
• Өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлд бүртгэгдсэн байдал нь өмчлөх эрх үүссэнийг баталгаажуулж болох ч, тухайн эд хөрөнгийг бусдад худалдах, эзэмшүүлэх эрх нь тухайн этгээдэд байсан эсэх нь нотлогдох ёстой.
• Гэрээний үндсэн дээр эзэмшиж байна гэж үзэхэд тухайн гэрээ нь өмчлөгчийн эрхийг зөрчихгүй байх ёстой бөгөөд өмчлөгчийн зөвшөөрөлгүй эсвэл эрхгүй этгээдийн хооронд байгуулсан гэрээ нь өмчлөгчийн эрхийг хамгаалахад саад болохгүй (Иргэний хууль 106).