Хөвсгөл аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжих — Гэр бүлийн харилцаа дуусгавар болсны дараа талийгаач этгээдийн эзэмшилд байсан мал, эд хөрөнгийг түүний хамаатан бүхий этгээдүүд эзэмшиж эхэлсэн тул эд хөрөнгийг гаргуулж авах маргаан үүссэн. Нэхэмжлэгч нь гэр бүлийн хамтын өмч болох мал, тээврийн хэрэгслийг хариуцагч нар буцааж өгөхгүй байгааг үндэслэн нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Талийгаач этгээдтэй хамт амьдарч, хамтын хөдөлмөрлөж байхдаа олж авсан мал, эд хөрөнгө нь гэр бүлийн хамтын өмч тул хариуцагч нар эд хөрөнгийг буцааж өгөх ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Хариуцагч нар эд хөрөнгийг өөрсдийн эзэмшилд байгаа бөгөөд нэхэмжлэгчийн шаардлага үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх хариуцагч Б.О***-гаас ойролцоогоор 36 сая төгрөгийн үнэ бүхий мал, тээврийн хэрэгслийг гаргуулж олгох шийдвэр гаргасан, харин бусад хариуцагч нарын шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Хариуцагч Б.О***-гийн нэр дээр бүртгэлтэй байсан мал, тээврийн хэрэгслийн эзэмшигчийн түүхчилсэн лавлагаа болон талийгаач этгээдийн өмчлөлийн баримтууд нь нэхэмжлэгчийн эд хөрөнгийн эрх ашигтай нийцэж байсан тул хариуцагч Б.О***-гаас эд хөрөнгийг гаргуулж олгох үндэслэл болсон.
• Хариуцагч Э.Б***-ийн эзэмшилд байгаа адууны үнэ бүхий баримтууд нь нэхэмжлэгчийн талтай шууд холбоогүй, эд хөрөнгийн эзэмшигчийн эрх баталгаагүй байсан тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Нэхэмжлэгчийн тал эд хөрөнгийн үнийг шинжээгээр үнэлүүлээгүй, үнэлгээний баримт дутуу байсан тул зарим эд хөрөнгийн үнийн дүнг тодорхойлох боломжгүй болсон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэр бүлийн харилцаа дуусгавар болсон ч хамтын хөдөлмөрлөж, хамтын хөрөнгө оруулалт хийсэн үйл явдал нь тухайн эд хөрөнгийг хамтын өмч гэж үзэх үндэслэл болно (Иргэний хууль 126.1, 128.1).
• Эд хөрөнгийн эзэмшигчийн эрх, шилжилт хөдөлгөөний түүхчилсэн лавлагаа нь эд хөрөнгийг эзэмшигчээс гаргуулж авах эрх зүйн баталгаа болно.
• Нэхэмжлэгч нь эд хөрөнгийн үнэ болон эзэмшигчийн хамаарлыг баримтаар нотолж чадаагүй тохиолдолд тухайн эд хөрөнгийг гаргуулж авах шаардлага нь үндэслэлгүй болно.