Үйл явдал
Худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс үүдэлтэй төлбөр барагдуулах маргаан. Нэхэмжлэгч компани нь хариуцагчийн өмчлөлд шилжүүлсэн үл хөдлөх хөрөнгийн төлбөрийг тооцохдоо нийт 100 сая төгрөг болгон багасгаж, 2023 оны эцсийн хугацаагаар бүрэн төлөхөөр төлбөр барагдуулах гэрээ байгуулсан боловч хариуцагч төлбөр төлөөгүй тул үлдэгдэл дүнг гаргуулж өгөхийг шаардсан.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Худалдах-худалдан авах гэрээний дагуу үлдэгдэл төлбөр болох ойролцоогоор 99 сая төгрөгийг гаргуулж өгөхийг шаардсан.
- Хариуцагч: Үл хөдлөх хөрөнгийн засвар үйлчилгээнд зарцуулсан болон өмнө нь нийлүүлсэн дайргын үнийг тооцож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хасаж, ойролцоогоор 34 сая төгрөг гаргуулж өгөхийг сөрөг нэхэмжлэхээр шаардсан.
Шийдвэр ба үндэслэл
Нэхэмжлэгчийн үндсэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан.
- Хариуцагч нь засвар үйлчилгээ хийсэн болон дайрга нийлүүлсэн гэж маргасан боловч эдгээр зардлыг төлбөр барагдуулах гэрээний тооцоонд оруулаагүй бөгөөд баримт нь нотлогдоогүй тул сөрөг нэхэмжлэлийн үндэслэлгүй гэж үзнэ.
- Үл хөдлөх хөрөнгийн засвар хийсэн гэх үйл баримт тогтоогдох боловч хариуцагч нь эд хөрөнгийг өмчлөх эрхийг шилжүүлэн авснаас хойш зургаан сарын дотор доголдлыг илрүүлж, шаардлага гаргах эрхээ хэрэгжүүлээгүй тул доголдлын тусламжтайгаар төлбөр барагдуулах гэрээгээр тогтоосон тоо, хэмжээ, чанар бүхий эд хөрөнгийг биет байдлын хувьд доголдлоогүй гэж үзнэ (Иргэний хууль 251.1).
- Талууд төлбөр барагдуулах гэрээ байгуулсан тул тус гэрээ хүчин төгөлдөр, хэрэгжих боломжтой, дуусгавар болоогүй байх тул нэхэмжлэгч нь гэрээний дагуу төлбөр барагдуулах үүрэгтээ үндэслэн төлбөр шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 243.1).
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Хариуцагч нь эд хөрөнгийн доголдлыг илрүүлсэн боловч хуульд заасан хугацаандаа шаардлага гаргаагүй тул эд хөрөнгийг чанарын хувьд доголдлоогүй гэж үзнэ (Иргэний хууль 251.1).
- Худалдан авах гэрээний дагуу төлбөр барагдуулах нэмэлт гэрээ байгуулсан бол тухайн гэрээ хүчин төгөлдөр байх нөхцөл бүрдсэн тохиолдолд нэхэмжлэгч нь гэрээний дагуу төлбөр шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 243.1).
- Хэргийн оролцогч нь өөрийн шаардлага ба татгалзлын үндэслэл болж буй баримтыг шүүхэд өөрөө гаргаж өгөх үүрэгтэй тул хариуцагч өөрийн маргааны үндэслэл болох зардлын баримтыг нотлоогүй тул сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох ёстой (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).