Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Түрээсийн гэрээний үүрэг биелүүлээгүй, түрээсийн төлбөр хугацаандаа төлөөгүй байхтай холбоотой маргаан. Нэхэмжлэгч нар технологийн механизм түрээсийн гэрээ байгуулсан боловч хариуцагч тал түрээсийн төлбөрийг тогтмол хоцроож, зарим тохиолдолд дарамт шахалт үзүүлсэн тул ажлаа зогсоосон бөгөөд үлдэгдэл төлбөрөө гаргуулж өгөхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч тал түрээсийн төлбөрийг хугацаандаа төлөхгүй байсан, түрээслэгч тал ажлын талбайг орхих нөхцөл байдал бий болгосон, мөн нэхэмжлэгч нарыг дарамталж, сүрдүүлсэн тул гэрээг цуцалж, ашигласан хугацааны төлбөрийг гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Түрээсийн төлбөрийг зохих ёсоор төлж байсан, нэхэмжлэгч тал гэнэт ажлаа орхиж явсан тул гэрээний үүрэг биелээгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын үндсэн хэсгийг хангаж, хариуцагчийг ойролцоогоор 46 сая төгрөгийн түрээсийн төлбөр төлөхийг шийдвэрлэв. Хариуцагч тал түрээсийн төлбөрийг гэрээнд заасан хугацаанд төлөх үүргээ хоцроож биелүүлсэн тул нэхэмжлэгч нар гэрээг цуцалж, хохирлоо шаардах эрхтэй байна (Иргэний хууль 227.1). Түрээсийн зүйл ашигласан цаг хугацааг тооцохдоо нэхэмжлэгч нарын нэхэмжилсэн хугацаа биш, харин машин механизм ашигласан цагийн бүртгэл дээр үндэслэн тооцох ёстой, учир нь гэрээний дагуу ашигласан хугацааг бодит баримтаар баталгаажуулна (Иргэний хууль 205.1). Иймд ашигласан цагийн бүртгэл болон гэрээний нэг сарын төлбөрийн хэмжээг үндэслэн ашигласан хоногийн хөлсийг тооцож, хариуцагчийг үлдэгдэл төлбөрийг төлөх үүрэг хүлээлгэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний нэг тал үүргээ зөрчсөн (төлбөр хоцроосон) тохиолдолд нөгөө тал нь гэрээнээс татгалзсантай холбогдон учирсан хохирлыг шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 227.1).
• Гэрээний нэг тал нь гэрээнээс татгалзсан бол талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь, мөн гэрээ биелсэнээс олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1).
• Түрээсийн төлбөрийг тооцохдоо гэрээний нөхцөл болон бодит ашиглалтын цагийн бүртгэлийг үндэслэн тооцоолох ёстой.