Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлээгүй, гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцох маргаан. Нэхэмжлэгч тал нь ачааны машин механизмын төлбөрт нийт 756 сая төгрөгийн орчим мөнгөн дүнг банкны данс болон бэлнээр төлсөн тул тэрхүү төлбөртэй холбогдуулан хүнд даацын автомашинуудыг өмчлөгчөөр тогтоолгох, төлбөрийг тооцуулах, гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцох шаардлага гаргасан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Машины төлбөрийг бүрэн төлсөн боловч хариуцагч тал нь автомашинуудыг хураан авсан тул гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцож, төлбөрийг тооцуулах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч тал нь гэрээний дагуу төлбөр төлөх үүргээ бүрэн гүйцэтгээгүй тул сөрөг шаардлага гаргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг бүрэн хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчийн сөрөг шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, нэхэмжлэгчээс ойролцоогоор 252 сая төгрөгийн төлбөр гаргуулан хариуцагчид олгох шийдвэр гаргасан.

• Нэхэмжлэгч тал нь төлбөрийн 756 сая төгрөгийн хэсгийг хариуцагч компанийн захирлын эзэмшлийн данс болон бэлнээр төлсөн нь нотлогдсон тул гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцох үндэслэлгүй, учир нь төлбөрийн хэсэг нь хариуцагч талын өмчлөлд орсон байна.
• Нэхэмжлэгч тал нь гэрээний үнийн дүн болох 924 сая төгрөгийн хэсгээс 750 сая төгрөгийг төлсөн болох нь нотлогдсон тул үлдсэн 174 сая төгрөгийн зөрүүг төлөх үүрэг хүлээх ёстой.
• Гэрээнд заасан алданги тооцох нөхцөл болон хугацаа хэтэрсэн хоногийн тооцоолол зөв тул нэхэмжлэгч тал нь 448 хоногийн алданги болох ойролцоогоор 78 сая төгрөгийн алданги төлөх ёстой.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Төлбөрийн гүйлгээг банкны данс болон бэлнээр хийсэн нь хариуцагч талын эзэмшилд орсон тул гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцох үндэслэлгүй (Иргэний хууль 243.1).
• Гэрээний дагуу хугацаа хэтэрсэн хоног тутам алданги тооцох заалт нь хууль ёсны тул төлбөр төлөх үүргээ гүйцэтгээгүй тал алданги төлөх ёстой (Иргэний хууль 232.1, 232.6).
• Нэхэмжлэгч талын төлсөн мөнгөн дүнг нотлох баримт эргэлзээтэй байсан тул төлөгдсөн баримттай холбоотой хэсгийг хасаж, үлдсэн зөрүүг тооцох ёстой.