Тогтоол №126965

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц хөлслөх гэрээний үүрэгтэй холбоотой мөнгө гаргуулах тухай нэхэмжлэл. Нэхэмжлэгч нь байранд засвар хийсний дараа хөлслүүлсэн боловч жоом орж ирсэн, түрээслэгч хөлс төлөх хугацаа хэтрүүлсэн, гэрээг зөрчсөн гэж буруутгаж, нэхэмжлэлийн шаардлагаа гаргасан. Хариуцагч нар нь жоомны асуудлыг хүлээн зөвшөөрөөгүй, ашиглалтын зардлыг хүлээн зөвшөөрсөн боловч бусад нэхэмжлэлийг эсэргүүцсэн. АНХАН ШАТ: Хариуцагч нараас 397,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээгээр хөлслүүлэгч нь байрыг шилжүүлэх, хөлслөгч нь хөлс төлөх үүрэгтэй. Хариуцагч нар орон сууцны хөлс төлөх хугацааг хэтрүүлсэн, ашиглалтын зардал 597,000 төгрөг төлөөгүй, барьцаа 500,000 төгрөг өгсөн нь маргаангүй. Хариуцагчийн нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг нотлох баримтаар тогтоогоогүй, харин 10 хоногийн орон сууцны хөлс 300,000 төгрөгийг төлөх үүрэгтэй. Гэрээний заалт нь Иргэний хуульд нийцээгүй бол хүчин төгөлдөр бус байна. Нийт төлөх ёстой 897,000 төгрөгөөс барьцаа 500,000 төгрөгийг хасаж 397,000 төгрөгийг гаргуулах нь зүйтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч байр түрээсэлсний барьцаа болон нэмэлт зардлыг буцаан шаарджээ. Хариуцагч гэрээ зөрчсөн, байрыг гэмтээсэн тул барьцаанаас суутгах эрхтэй гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийн нэхэмжилсэн барьцааны мөнгөнөөс байрны усны төлбөрийг суутгаж, үлдэх хэсгийг гаргуулж, бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгожээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулсан орон сууц хөлслөх гэрээ хүчин төгөлдөр байна. Хариуцагч нь байрны усны төлбөрийг төлснөө нотолсон боловч бусад гэмтэл, цэвэрлэгээний зардлыг нотлох баримтаар тогтоогоогүй. Гэрээний дагуу барьцааны мөнгөнөөс төлөөгүй усны төлбөрийг суутгаж, үлдэх хэсгийг нэхэмжлэгчид олгох нь үндэслэлтэй. Хөөгдөж гарахтай холбогдон гарсан гэх бусад нэмэлт зардлууд нь гэрээний үүрэгтэй шууд хамааралгүй байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: В.Н нь П.Б-д орон сууц хөлслүүлсэн бөгөөд гэрээний хугацаа дууссан ч байрыг чөлөөлөх хугацаа хэтэрч, түрээсийн болон ашиглалтын зардлыг төлөөгүйгээс үүссэн маргаан. - **Нэхэмжлэгч**: П.Б-ээс 1,639,098 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрсөн боловч алдангийг төлөхгүй, төлбөрийг хувааж төлөх хүсэлт гаргасан. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - В.Н нь П.Б-д 2021 оны 06 дугаар сарын 23-наас 2022 оны 08 дугаар сарын 30 хүртэл орон сууц хөлслүүлсэн. - П.Б нь байрны түрээс, цахилгаан, ус, дулаан, СӨХ-ийн төлбөр болох нийт 1,279,625 төгрөгийг төлөөгүй гэдгээ хүлээн зөвшөөрсөн. - Нэхэмжлэгч алданги нэхэмжилсэн боловч СӨХ-д алданги төлсөн баримтгүй, Эрдэнэт-Ус ДТС ОНӨХК-д төлсөн алдангийн хэмжээг хариуцагч хүлээн зөвшөөрөөгүй. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2023-01-20, **Дугаар**: 142/ШШ2023/00153 - Хариуцагч П.Б-ээс 1,279,625 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч В.Н-т олгож, нэхэмжлэлийн 359,473 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - Хариуцагчаас улсын тэмдэгтийн хураамжид 35,261 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний хуулийн 302.1-д заасан орон сууц хөлслөх гэрээний харилцаа зохигчдын хооронд үүссэн. - Хариуцагч байрны түрээс, ашиглалтын зардал, СӨХ-ийн төлбөр зэрэг нийт 1,279,625 төгрөгийг төлөөгүй гэдгээ хүлээн зөвшөөрсөн. - Нэхэмжлэгчийн нэхэмжилсэн алдангийн шаардлагын зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон нь алданги төлсөн баримтгүй, эсхүл хариуцагч хүлээн зөвшөөрөөгүй зэрэг үндэслэлтэй байна. - Иргэний хуулийн 232.6-д зааснаар үүргээ гүйцэтгээгүй тал алданги төлөх үүрэгтэй боловч, энэ тохиолдолд нэхэмжлэгчийн алдангийн шаардлагын хэмжээг бууруулсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Э.Н нь хариуцагч Г.Д-д орон сууц хөлслүүлсэн боловч гэрээний хугацаа дууссан ч орон сууцыг хүлээлгэж өгөөгүй бөгөөд хөлсөө төлөөгүй. - **Нэхэмжлэгч**: Орон сууцны хөлс 14,400,000 төгрөг, алданги 1,123,200 төгрөг, нийт 15,532,200 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулах. - **Хариуцагч**: Г.Д нь нэхэмжлэлийн шаардлагад тайлбар гаргаагүй. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Нэхэмжлэгч Э.Н нь 2024 оны 06 дугаар сарын 12-ны өдөр Г.Д-тай орон сууц хөлслөх гэрээ байгуулж, 2024.02.04-нөөс 2024.07.04-нийг хүртэл 5 сарын хугацаагаар Сүхбаатар дүүргийн 1 хороо, 0 тоот хаягт байрлах 3 өрөө орон сууцыг хөлслүүлсэн. - Гэрээ ёсоор эхний 4 сард сарын 2,800,000 төгрөг, сүүлийн 1 сард сарын 3,000,000 төгрөгөөр тооцон нийт 14,200,000 төгрөгийг 2024.07.05-ны дотор төлөхөөр тохиролцсон. - Гэрээний 3.6-д хугацаа хэтрүүлсэн тохиолдолд гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 0.3 хувиар хоног тутамд алданги төлөхөөр заасан. Хариуцагч төлбөрийг төлөөгүй 26 хоног хугацаа хэтрүүлсэн. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2024-12-10, **Дугаар**: 181/ШШ2024/05166 - Хариуцагч Г.Д-с орон сууцны хөлс 14,200,000 төгрөг, алданги 1,107,600 төгрөг, нийт 15,307,600 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Э.Н-д олгож, нэхэмжлэлийн 224,600 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - Хариуцагч Г.Д-с улсын тэмдэгтийн хураамжид 234,488 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгч Э.Н-д олгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний хуулийн 302.1-д заасан орон сууц хөлслөх гэрээ талуудын хооронд байгуулагдсан нь тогтоогдсон. - Нэхэмжлэгч орон сууцыг хөлслүүлсэн, хариуцагч эзэмшиж ашигласан нь нотлох баримтуудаар тогтоогдсон. - Хариуцагч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй нь нэхэмжлэгчийн тайлбараар тогтоогдсон. - Гэрээний 3.1, 3.2 дахь заалтын дагуу түрээсийн төлбөр 14,200,000 төгрөг болсон. - Иргэний хуулийн 206.1, 222.1, 222.1.1-д заасны дагуу хариуцагч төлбөр төлөх хугацааг хэтрүүлсэн тул гэрээний 3.6-д заасны дагуу алданги тооцох үндэслэлтэй. - Алдангийг 14,200,000 x 0.3% x 26 хоног = 1,107,600 төгрөгөөр тооцсон. - Иргэний хуулийн 232.6 болон гэрээний 3.6-д нийцүүлэн алдангийг гаргуулах нь зүйтэй. - Нэхэмжлэлийн шаардлагаас үндэслэлгүйгээр илүү нэхэмжилсэн 224,600 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 60.1, 56.2, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7.1.1-д заасны дагуу улсын тэмдэгтийн хураамжийг шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээний барьцаа гаргуулах, хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирол гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргажээ. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, хариуцагчаас тодорхой мөнгө гаргуулах, бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргав. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй холбоотой талуудын гомдлыг хүлээн авч, шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулах нь зүйтэй гэж үзэв. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулсан түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр гэж үзэв. Гэрээ цуцлагдсан хугацааны төлбөр, ашиглалтын зардлын талаарх маргааныг шийдвэрлэв. Хариуцагч Ц.О нь гэрээний оролцогч биш тул түүнийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй. Гэрээний дагуу гэрээ цуцлагдах хүртэлх хугацааны төлбөрийг төлөх үүрэгтэй. Ашигласан цахилгаан, усны төлбөрийг гэрээний нөхцөл, баримтын үндэслэлтэйгээр шийдвэрлэв. Харилцан тооцооны үндсэн дээр эцэст шийдвэрлэв.